Hortus doet mee aan Bloemdagen Limmen 2010
Weekend 1 en 2 mei gereduceerd tarief

Hoewel de Hortus Bulborum elk jaar op de route ligt van de fietsroutes die zijn uitgezet tijdens de Bloemendagen Limmen (dit jaar van 1 t/m 6 mei), doet de stichting niet elk jaar actief mee. Deze keer doet de historische bloembollenschatkamer wel een duit in het zakje. In het weekend van zaterdag 1 en zondag 2 mei bedraagt de entree slechts 1 EUR (normaal 3,50 EUR voor volwassenen en 2,50 EUR voor 65+ en mensen die in grotere groepen komen,vanaf 10 personen).

Wie graag meer wil weten over allerlei wetenswaardigheden van de duizenden gewonere en bijzondere bolgewassen, waaronder diverse al in de 16e eeuw bloeiden, en de verschillende hoogtijperiodes die deze voorjaarsbloeiers beleefden, kan eveneens tegen gereduceerd tarief met een rondleiding meegaan. Normaal kan men bij voorkeur van te voren voor groepen vanaf 10 personen een rondleiding boeken. Dat weekend zijn er voldoende vrijwilligers beschikbaar die op beide dagen vanaf 12.00 uur tot sluitingstijd elk uur een rondleiding geven. Kosten bedragen naast de gereduceerde entree van 1 EUR, slechts 1 EUR per persoon.

Centraal-Azië
Afhankelijk van het tijdstip in het seizoen kan men kennismaken met de rijke diversiteit van de collectie. Alleen al binnen de collectie tulpen zijn tal van bijzondere gekweekte en wilde soorten te zien zoals de Rembrandttulpen met hun exotische bloembladpatronen met ‘vlammen’ en ‘veren’, de grillige gevormde parkiettulpen en de kleine, bescheiden maar oudste gecultiveerde tulpen, de Duc van Tols en botanische soorten die bijvoorbeeld alleen maar in Centraal-Azië voorkomen. Daarnaast zijn er narcissen (meer dan 1.200 inmiddels), hyacinten, krokussen en fritillarias te zien.

Bollenglazen
In de bollenschuur annex informatiecentrum is gelegenheid tot het drinken van koffie of thee, en zijn er boeken over bollen, botanie en kunst, fraaie wenskaarten, bijzondere Deense bollenglazen- en vazen, exclusief Zweeds textiel met voorjaarsmotieven en aanbiedingen van zomerbloeiende bloembollen te koop.
(8 april 2010)

Nieuw seizoen Hortus Bulborum
Uitbreiding collectie, betere cultuurtechniek

Op dinsdag 6 april a.s. opent de Hortus Bulborum, de historische voorjaarsbloembollenschatkamer, in het Noord-Hollandse Limmen haar poorten weer. De herfst en de extreem lange winter stonden niet alleen in het teken van de winterslaap.

Net als in vorige jaren zag de museale bollentuin haar collectie verder groeien. Zo ontving de stichting een schenking van Carlos van der Veek (van Fluwel uit Burgerburg) in de vorm van 150 soorten narcissen met historische waarde. Ze zijn de komende anderhalve maand voor het eerst op de tuin te zien. Daarnaast is de collectie hyacinten uitgebreid met twaalf soorten die belangeloos beschikbaar zijn gesteld door hyacintentelers. De teller van deze deelcollectie staat daarmee op 130. De collectie voorjaarsbolgewassen is de afgelopen vijf jaar fors toegenomen. Van zo’n 2.500 naar een kleine 4.200 verdeeld over de verschillende soorten. De tulp maakt van oudsher, met inmiddels meer dan 2.600 cultivars en species, het leeuwendeel uit van deze bonte verzameling lentebloeiers.

Cultuurtechniek
Verder is er op het gebied van de cultuurtechniek hard gewerkt aan diverse verbeteringen. Zo zal de collectie tulpen minder virus bevatten dan voorheen. In het afgelopen seizoen en de periode daarna heeft een strenge selectie plaatsgevonden. Door het wat natte seizoen 2009 bleek dat de drainage van de velden beslist beter kon. Voor het bestuur een reden om de helft van de tuin opnieuw te laten draineren. En uit de eerste ervaringen blijkt dat dat geen overbodige luxe was. De kans op wateroverlast is nu welhaast voorgoed geweken. De tuin ligt er weer optima forma bij. Noch de bollen, noch de bezoekers zullen bij hevige regenval last krijgen van ‘natte voeten’. Voorts wordt er momenteel gewerkt aan een nog betere informatievoorziening. Werden vorig jaar alle cultivar en species bordjes in een nieuw jasje gehesen, nu is het de beurt aan alle soortborden en borden bij bijzondere collecties en/of donaties. Een van belangrijke relaties van de Hortus heeft hiervoor budget beschikbaar gesteld.

150 jaar KAVB
Ook de 150-ste verjaardag van de Koninklijke Algemeene Vereeniging voor de Bloembollencultuur (KAVB) en de 25ste verjaardag van Museum De Zwarte Tulp in Lisse gaan aan de Hortus niet voorbij. De drie instellingen organiseren samen elk op hun eigen wijze en locatie een tentoonstelling waarin het bollenvak (of een aspect ervan) centraal staat. In de Hortus zal een mini-tentoonstelling gewijd zijn aan de Darwin-tulp. Ook in het veld zal een informatiebord een korte toelichting geven over deze ooit zo populaire tulp. De Hortus Bulborum beschikt inmiddels over een collectie van 215 soorten Darwins, die uniek is in de wereld.

Burgemeester
De tuin wordt op dinsdag 6 april a.s. officieel geopend door mevrouw A. Emmens-Knol, burgemeester van Castricum, waarna de bollentuin aan de Zuidkerkenlaan in Limmen – ijs en weder dienende – open zal zijn t/m 16 mei.
(25 maart 2010)

Zwitsers tijdschrift bioterra besteed aandacht aan Hortus
Terugblik seizoen 2009

Kwam de Hortus Bulborum in de maart-editie van het Zwitserse blad bioterra al aan bod in de interessante bijdrage ‘Tulpenfieber auf Schloss Wildegg’. In het september–oktober nummer wordt zelfs een heel artikel gewijd aan de Hortus.

Bioterra, naturwärts is een blad dat zich hoofdzakelijk met tuinieren, biologische landbouw en natuur bezighoudt, doch ook zo nu en dan historische thema’s op pakt die raakvlakken hebben biodiversiteit en de bron der dingen. De tuin rondom het indrukwekkende slot dat in Noordwest-Zwitserland tussen Basel en Zürich ligt, wordt elk voorjaar tot een schitterende bloemenweelde omgetoverd waarbij veel nadruk ligt op onder meer tulpen.

Portret
Naast aandacht voor het historische plantgoed dat via Tuincentrum Peter C. Nijssen wordt betrokken, wijdt het artikel aandacht aan hoe je tulpen zelf kunt vermeerderen zodat je langer van je kostbare collectie plezier hebt. In het tweede artikel wordt vooral een portret van de Hortus neergezet. Leslie Leijenhorst was uitgebreid betrokken bij de totstandkoming van het artikel en legde verschillende contacten voor medewerkster en columniste Ute Studer van het blad.
(31 juli 2009)

Hortus blijft op zoek naar oude bolgewassen
Van Anastasia tot Grand Cru Vacqueyras

Het is inmiddels al weer bijna een traditie dat de Hortus Bulborum in Limmen jaarlijks een oproep doet aan het vak om haar collectie oude voorjaarsbolgewassen verder uit te breiden. En die traditie heeft de stichting bepaald geen windeieren gelegd. Alleen de collectie tulpen groeide van 1760 in 2005 naar meer dan 2500 verschillende cultivars en species in 2009. Het bestuur van de bollenschatkamer blijft echter constant op zoek naar nieuwe historische aanwinsten.

De verzameling van de museale bollentuin omvat momenteel een kleine 4000 verschillende cultivars en species van de groepen Tulipa, Narcissus, Hyacinthus orientalis, Fritillaria en Crocus vernus en chrysanthus alsmede nog wat andere voorjaarsbolgewasjes. De Tulipa- en de Crocus vernus collectie behoren voor wat de soort betreft tot de Nationale Plantencollectie. De gehele collectie op zich is opgenomen als de meest unieke en gedocumenteerde verzameling van voorjaarsbolgewassen.

Genenbank
Mede dankzij het initiatief van Pieter Boschman in 1924 werden tal van deze soorten voor het nageslacht bewaard. Het zou eeuwig zonde zijn vele fraaie soorten te laten uitsterven. Juist nu er steeds meer belangstelling komt vanuit landgoedeigenaren en tuinbazen van buitenplaatsen en conservatoren van kasteel- en paleistuinen voor historische plantgoed. Paleis Het Loo vervult in dit kader sinds de restauratie begin jaren tachtig van de vorige eeuw de rol van een ware voortrekker. Want de Hortus is niet alleen verzamelplek van cultivars en species, ook leverancier van historische tulpensoorten op bescheiden schaal. Daarnaast is de tuin een genenbank voor veredelaars.

Verdwijnen
Toch gebeurt het nog met zekere regelmaat dat bestuursleden of rondleiders een collega- of oud-collega of iemand anders spreken en te horen krijgen: ”Ach, zocht je die? Die heb ik tot voor een jaar of wat nog geteeld, maar niemand had er interesse in. Had dat maar gezegd.” Of er blijft achteloos een kratje of twee, drie in de hoek van een schuur liggen, en wordt vergeten opnieuw te planten.” ‘t Was toch ouwe troep.” Ondanks het bestaan van de Hortus Bulborum verdwijnen bijna jaarlijks bijzondere en legendarische cultivars.

Vier uitgangspunten
De stichting zoekt in het bijzonder naar cultivars en species uit de vier belangrijkste hoofdgroepen van de collectie: tulpen, narcissen, hyacinten en Fritillaria. Uitgangspunten zijn:
1/het moet bij voorkeur gaan om zo oud mogelijke soorten;
2/volgens de kweker is hij nog de enige die deze soort commercieel nog kweekt;
3/het hoeft niet perse een soort te zijn waarvan grote oppervlaktes zijn gekweekt. Het kan ook een soort zijn die belangrijk is geweest voor zowel de handel als de export. En het gaat evenmin louter om stokoude soorten, maar evenzeer om cultivars die bijvoorbeeld lang populair zijn geweest, en ineens uit de gratie raakten en beslist niet in de collectie van de Hortus gemist mogen worden;
4/het bestuur bepaalt de cultuurhistorische waarde en of het soort in de collectie wordt opgenomen.

Van zestiende eeuw tot heden
Doel van de stichting is overigens niet alleen hele oudjes voor het nageslacht te ‘redden’ doch evenzeer een compleet beeld te geven van de ontwikkeling van de tulp en de andere voorjaarsbolgewassen vanaf het moment dat ze in onze contreien werden geïntroduceerd. Van de laat zestiende eeuwse Tulipa ‘Duc van Tol Red and Yellow’, Narcissus ‘Roman Double’ en Frittilaria persica (beide op zijn vroegst gedateerd tot 1576) tot heden. Voor de ene is opa’s tulp een oudje, voor de ander pas als het soort de eerbiedwaardige leeftijd van meer dan honderd jaar heeft bereikt.

Cairo tot Batavia
Een uitgebreide inventarisatie leidde dit jaar tot een langere lijst. Soms staan er soorten op om de eigen aantallen van bepaalde cultivars en species wat te vergroten. Op de lijst komen onder meer parkiettulpen ‘Bird of Paradise’, ‘Blondine’, ‘Diana Ross’, ‘Onedin’ en ‘White Parrot’ voor. De reeks gezochte Triomftulpen is aanzienlijk langer. Daarin bevinden zich soorten voor als ‘Anastasia’, ‘ Atilla Elite’, ‘Cairo’, ‘Cream’, ‘Francess Bremer’, ‘Funny Girl’, ‘Gold Beryl’, ‘Golden Fiction’, ‘Jan Reus’. ‘Martine Bijl’, ‘Perfection’, ‘Purple World’, ’ Recreado’, ‘ Sjakamaro’, ‘Stargazer’, ‘Superstar’, ‘ Sweetest Spring ’, ‘The Mounties’ and ‘ Wibo’. Op het wensenlijstje leliebloemigen prijken namen als ‘China Pink’, ‘Flashback’, ‘Lilyfire’, ‘Mariette’ and ‘White Elegance’. Verder zou de tuin graag in het bezit komen van partijtjes ‘Batavia’ en ‘Grand Cru Vacqueyras’ (de laatste geen fameuze wijn, hoewel de naam doet vermoeden, doch beide enkele late tulpen) en viridiflora tulpen ‘Deirdre’ en ‘Humming Bird’.

Bellen of mailen
‘Heeft u een of meerdere soorten die voor de Hortus Bulborum interessant kunnen zijn, of kent u familieleden of kennissen die een van deze soorten nog kweekt, neem dan contact op. Meer hoeft u niet te doen. Een van de leden van het bestuur of een vrijwilliger komt als de soort past in het collectiebeleid een representatief partijtje bij u ophalen.’

Voor meer informatie kunt u een e-mail sturen naar info@hortus-bulborum.nl of bellen met secretaris-conservator Joop Zonneveld, T 0251 231 286 of M 06 53 83 17 15.
(19 juli 2009)

Hortus bollen in tuin Zweedse Landbouwuniversiteit
Oude tulpensoorten

Vorig jaar bestelde het Centrum voor Biodiversiteit (POM) in Alnarp vlakbij de Zweedse stad Lund, een kleine dertig soorten historische tulpen bij de Hortus. Het instituut is verbonden aan de Landbouwuniversiteit van het land (het equivalent van de Nederlandse Wageningen University and Research, the country’s only Agricultural University) dat in deze kleine gemeenschap ligt. Medewerkers Eva Jansson en Karin Persson van het POM hadden al eerder een bezoek gebracht aan Limmen. In hun boek over narcissen (simpelweg: Narcisser) dat daarna verscheen, kwam ook de Hortus Bulborum aan bod. Dit voorjaar bloeiden de tulpen ondanks een mate lente tot laat in mei uitbundig.

Op de akkers van deze wetenschappelijke instelling is men sinds een aantal jaren bezig met het opbouwen van een soort Nationale Plantencollectie, een soort genenbank en referentiecollectie voor het land. Is die in Nederland verspreid over tal van deelcollecties die zich in het hele land bevinden, in Alnarp wordt op een groot aantal akkers en bijna immense tuinkamers gescheiden groene hagen aangelegd. Inmiddels zijn er diverse collecties in opbouw zoals die van narcissen,vaste planten, heesters, fruitbomen en andere cultuurgewassen.

Foto: Roland van der Kleij

Gesneriana
Zo ook een voor bijzondere, voorlopig veelal, oudere tulpen. De collectie wordt vooral gebruikt als referentiecollectie. Aan de hand van dit sortiment hoopt men makkelijker in staat te zijn soorten die nu in oude Zweedse tuinen bloeien te kunnen bepalen. In de collectie zitten inmiddels een kleine dertig soorten dien ook in de collectie van de Hortus. Daaronder bevinden zich diverse Duc van Tol variëteiten, enkele vroege tulpen als ‘Artus’ (1860), ‘Paragon Everwijn’ (1630) en ‘Vuurvlam’ (1913). Rembrandt en Breedertulpen als ‘Mabel’ (zowel Breeder (1850) als de Rembrandt-variant (1915) en ‘Juliet’ 1840. Bij de enkele late tulpen ging de aandacht vooral uit naar de gesneriana-soorten uit het prille begin van de vorige eeuw bevinden zich onder meer Tulipa gesneriana Lutea palida (1902), T. gesneriana L. Lutea (1901), T. gesneriana spathulata (1904) en T. gesneriana Rosea (1901). Verder een aantal leliebloemigen uit het Victoriaanse tijdperk en Tulipa viridiflora red hue uit 1700.

Uitstekend
Tijdens een bezoek dat Leslie Leijenhorst eind mei bleek dat ondanks een nat voorjaar de tulpen nog uitstekend bloeiden. In een van de bedjes met de enkele vroege tulpen was een tulp met een virus-patroon opgedoken. Die kreeg direct het achtervoegsel var. Rembrandt mee. Leijenhorst adviseerde deze bol toch maar zo snel mogelijk een geïsoleerd plekje te geven omdat de rest van de groep en de naburige partijtje (een groep bollen van een soort) soort echt te houden.
(30 juni 2009)

Bollen oogsten op traditionele wijze
Limmense Hortus rooit nog altijd met de hand

Bij de bollenbedrijven is het momenteel razend druk. Binnen enkele weken moeten de bollen weer zijn gerooid. Machines hebben het zware werk bij veel bollenkwekers overgenomen. In de Hortus Bulborum gaat dat nog altijd met de hand; zoals dat al honderden jaren gebeurt. Op de knietjes in het zand, met traditioneel gereedschap.

De meeste vrijwilligers zijn vroeger bollenkweker geweest en beheersen de kneepjes van het bollen rooien tot in de vingertoppen. Dit jaar zal de ploeg rooiers, waaronder bestuursleden Joop Zonneveld en Herman Neelissen, mogelijk iets kleiner zijn dan normaal. Leeftijd en lichamelijke ongemak zijn hiervan de oorzaak. De rooiploeg is uiteindelijk niet een van de jongste, de gemiddelde leeftijd gaat gauw naar de 65 jaar. Het kleinere aantal rooiers stelt de museale bollentuin dit jaar overigens niet voor onoverkomelijke problemen. De narcissencollectie, die vorig jaar na een periode van jaren weer van plaats verhuisde, kan in de grond blijven. Dat scheelt 1000 soorten maal een x-aantal bollen van elke soort. Doch er blijven nog genoeg bollen over om te rooien: 140 soorten hyacinten, 96 krokusvariëteiten, maar liefst 2343 verschillende tulpenrassen. En dan is de unieke Rembrandttulpencollectie, de gehele handelscollectie, die ook nog eens 124 soorten omvat en de bijzondere verzameling Fritillaria imperialis niet eens meegerekend.

Foto: Max Nuyens

Kwaliteit
Toegegeven. Het is een tijdrovende methode om tienduizenden bollen anno 2009 met de hand te rooien. Doch het komt de kwaliteit van de exclusieve bollen alleen maar ten goede, want zorgvuldiger. Op deze manier treden zelden beschadigingen op, en in de uiteindelijke partijen zal men nauwelijks een ‘zure’ (zieke) bol aantreffen. Verwacht wordt dat het rooien alles bij elkaar een kleine werkweek in beslag gaat nemen, verspreid over twee periodes van twee à drie dagen. Afhankelijk van het weer starten de werkzaamheden op maandag 22 juni. Voor de laatste week van juni staat de tweede rooiperiode gepland. Het bestuur verwacht in zijn algemeenheid een normale tot goede oogst. Een kleine drie weken geleden hebben de tulpen wel geleden onder de droge oost-noordoostenwind gecombineerd met een lage luchtvochtigheid. Zouden deze weersomstandigheden niet zijn opgetreden, dan zou er zelfs van een ‘beste’ oogst sprake zijn geweest, aldus secretaris en conservator Zonneveld. Na het rooien gaan de bollen naar de Fa. Th. Apeldoorn in Egmond-Binnen, het bedrijf van voorzitter Piet en broer Jan alsmede hun zonen, waar de bollen een week te drogen worden gelegd. Vervolgens verhuizen de bollen naar Proeftuin Zwaagdijk om daar gepeld te worden.

Paleis Het Loo
Elk jaar vindt de handelscollectie traditiegetrouw zijn weg onder meer via diverse gespecialiseerde verkooppunten en exporteurs zoals Tuincentrum P.C. Nijssen en Dix Export-Van Tubergen in Heemstede, en Present Garden in Hillegom. Daarnaast behoren historische tuinen in binnen- en buitenland, waaronder Paleis Het Loo, en exclusieve tuincentra en verzendhuizen in onder meer Duitsland, Denemarken, Zweden, Finland en de Verenigde Staten tot de vaste afnemers.

Welkom
Hoewel de tuin formeel gesloten is, worden passanten van harte uitgenodigd een kijkje te nemen naar het oude ambacht van bollen rooien. Omdat de hoofdingang gesloten is, heeft men toegang tot de tuin via de om de hoek gelegen poort aan de Schoollaan aan het einde van de Zuidkerkenlaan naar links.
(19 juni 2009)

Hortus Limmen niet ontevreden over voorjaar
Terugblik seizoen 2009

Ondanks de financiële crisis die zijn weerslag ooral had op bezoekers uit het buitenland, zoals de Verenigde Staten en het Verre Oosten mag de Limmense museale tuin niet klagen over het afgelopen seizoen. Hoewel het aantal bezoekers mede door de koude eerste weken wat terugliep, kwamen de inkomsten uit entreegelden en verkopen in de bollenschuur en het tuinhuisje, mede door de verbreding van het assortiment, hoger uit dan vorig jaar.

Al voordat het seizoen officieel van start ging, stond de unieke bloemenpracht van de Limmense museale bollentuin in volle glorie volop in de schijnwerpers onder de kroonluchters van de salons van het Sinebrychoff Art Museum, de National Gallery in de Finse hoofdstad Helsinki. Tijdens de fraaie tentoonstelling over tulpomanie met levende historische soorten was een soort mini-hortus gecreërd. Leslie Leijenhorst, pr-medewerker van de stichting, gaf er een goed bezochte lezing. Het evenment kreeg veel media-aandacht.

Rabobank

Een paar weken later, werd de tuin in Limmen, inmiddels traditiegetrouw op 6 april, geopend door de heer Oosthoek, directeur sector Akker- en Tuinbouw van Rabobank Nederland. In zijn toespraak ging hij niet alleen in op het wel en wee van de geplaagde bollensector, doch sprak hij eveneens zijn grote verbazing uit dat de Hortus Bulborum, de historische schatkamer van het bollenvak het al gedurende haar hele bestaan zonder permanente financiele steun vanuit die hoek moest doen. En daarmee was de tuin een instelling om te koesteren., en dat de tuin al meer dan tachtig jaar door vrijwilligers wordt gerund.

Parijs
Hoewel de natuur zich de eerste weken niet van zijn beste kant liet zien. Zonnig maar redelijk guur trok de tuin volop bezoekers, waaronder veel herhalingsbezoeken. De CDA-fractie van de gemeenteraad CAL kwam een kijkje nemen evenals diversen groepen journalisten en filmploegen onder leiding van het Internationaal Bloembollen Centrum uit Hillegom. Die deed de tuin zelfs tweemaal aan. Op instigatie van Laurent Lieser, houder van de Franse nationale collectie botanische tulpen, was een driekoppige filmploeg van het tv-kanaal France 3 afgereisd naar de Lage Landen. In haar kielzog was de tuinbaas van de tuinen van het Palais Royal en de Tuilerieen in Parijs, Pierre Bonnaure, meegekomen. Hij sprak de toelichtende teksten in voor een tv-programma over Andre Le Nôtre dat in oktober wordt uitgezonden. De beroemde 17e tuinarchitect, die ook de tuinen van Versailles grotendeels ontwierp, gebruikte veel tulpen in zijn tuinen. Bonnaure was onder de indruk van de omvangrijke collectie en bestelt mogelijk voor zijn eigen tuinen ook tal van bijzondere tulpensoorten. Daarnaast was er zoals elk jaar veel belangstelling van groepen vanuit Noord-Europa.

Grillig
Door de achterblijvende natuur was er voor het eerst sinds lang de mogelijkheid om zowel volop te genieten van narcissen als van de vroegste groepen tulpen.. door de koude periode waren de vooral gele lentebodes achter in hun boei. Jammer dat de Limmer Bloemendagen opnieuw bijna twee weken later plaatsvonden dan normaal. Daardoor miste de bezoekers ondanks de tragere natuur de hoogtijperiode van de Hortus, die meestal in de laatste week van april en eerste week van mei ligt, opnieuw.

Tentoonstelling
In navolging van de vorig jaar geslaagde schilderdagen en de daaropvolgende tentoonstelling in het ernaast gelegen protestantse kerkje, was er ook dit jaar weer een activiteit waarin bloemen en botanie centraal stonden. De fotowedstrijd met een aansluitende expositie in de kerk gecombineerd met de solo-expositie van de Noord-Hollandse kunstenares Cora Niele. Besloten is inmiddels volgend jaar opnieuw een culturele manifestatie te organiseren waarbij zowel de tuin als het kerje een plaats toebedeeld krijgen.
(4 juni 2009)

Valkkoger Gert Dekker wint tweede prijs
Voormalig bestuurslid een van de winnaars

Zoals eerder vermeld op deze website organiseerde de Hortus afgelopen maand een fotowedstrijd op haar akkers. Als afsluiting van de wedstrijd vond op 2 en 3 mei een tentoonstelling plaats in het protestantse kerkje van het Noord-Hollandse Limmen. Onder de inzendingen zaten foto’s van opmerkelijke kwaliteit. De tweede prijs ging naar een oud-bestuurslid van de Hortus Bulborum, Gert Dekker uit Valkkoog.

Hoewel Dekker al enkele jaren geen bestuurslid meer is, komt hij in het seizoen nog regelmatig in de Hortus. En fotograferen dat doet hij nog altijd. Tijdens zijn bestuursperiode legde hij bijna de hele collectie fotografisch vast. Veel van zijn werk is te zien op de fotowanden in de replica bollenschuur annex informatiecentrum.

Foto: Gert A. Dekker - Valkkoog, tweede prijswinnaar

Jan Tuijnpad
Deze keer deed hij een gooi naar de prijzenpot door als enthousiaste amateur een drieluik in te brengen. Hij was niet de enige die in zijn enthousiasme meerdere foto’s inleverde. Als leidraad had de organisatie drie thema’s gesuggereerd: close-ups, landschappen en een artistieke benadering van het thema bolbloem. Dekker koos voor landschappen in brede zin. Een overzicht van de bollenveldjes met het kerkje op de achtergrond en een fraaie lucht met diagonale witte strepen van een vliegtuig dat net het firmament ter plekke had doorkruist, het Jan Tuijn-pad (vernoemd naar Jan Tuijn, het langstzittende bestuurslid van de Limmense stichting, en oud-conservator en secretaris) en een groep bezoekers aandachtig luisterend naar een van de gidsen temidden van bonte tulpenbedjes.

Niet makkelijk
Deze categorie is bepaald niet makkelijk. Het is een hele uitdaging het klassieke beeld van de bonte bloemendekens met het kerkje op de achtergrond op een verrassende manier te evenaren. Dekker’s inzending was de perfecte verbeelding van het Jan Tuijn-pad. De jury was unaniem: “Sterke lijnen, prachtige compositie, verrassende invalshoek en veel oog voor detail. De wapperende driekleur maakte het beeld nog eens extra Hollands. Een welverdiende tweede prijs.”
(5 mei 2009)

Fototentoonstelling 2009
Inzendingen van bijzondere kwaliteit

Afgelopen maand organiseerde de Hortus een fotowedstrijd op haar akkers. Als afsluiting van de wedstrijd vond een tentoonstelling plaats in het ernaast gelegen protestantse kerkje. Onder de inzendingen zaten foto’s van een bijzondere en opmerkelijke kwaliteit. Als leidraad had het organiserend comité drie thema’s gesuggereerd: close-ups, landschappen en een artistieke benadering van het thema bolbloem. Uiteindelijk leverden een kleine veertig deelnemers hun werk in. Het totaal aantal ingezonden foto's bedroeg zo’n zestig stuks. Van simpele snapshots tot kunstwerkjes. Er hadden op zich nog meer deelnemers kunnen aanmelden, ware het niet dat de tentoonstellingswanden in de kerk dan bomvol zouden hangen. En de ruimte is beperkt. De eerste prijs ging naar Rina Bredie uit St. Pancras. Zij ontving 45 EUR en een set jubileumboekenleggers van de Hortus Bulborum ontwikkeld ter gelegenheid van het 80-jarig bestaan in 2008.

Foto: Rina Bredie - St. Pancras, eerste prijswinnares

Bredie had een aantal bijna waterlelievormige Kaufmannianatulpen ‘Johan Strauss Flamed’ vanaf de grond naar de lucht genomen waarbij de gevlamde kelken het vrolijke zonlicht doorlieten tegen een verzadigde blauwe voorjaarslucht. “Schilderen met de camera,” schreef het vaklid van de jury, professioneel fotograaf Philip Friskorn, in zijn aantekeningen over deze inzending. Gezien de hoge kwaliteit van de inzendingen in deze categorie kreeg de foto van Tini Nuyens een eervolle vermelding. Zij wist een paars-wit gevlamde Rembrandttulp in al haar details fraai vast te leggen.

Laantje
De categorie Landschappen was bepaald niet makkelijk. Het was en is een hele uitdaging om het klassieke beeld van de bonte bloemendekens met het kerkje op de achtergrond op een verrassende manier vast te leggen of de tuin op een complete andere manier te vereeuwigen en het beeld toch boeiend te houden. Vaak was het licht of de lucht niet mooi. Twee inzendingen staken er met kop en schouders boven uit. Eén toonde de kerk met een veld tulpen prominent op de voorgrond en een inktzwarte lucht boven het godshuis alsof de ‘Dag des Oordeels’ was aangebroken. De ander een perfecte verbeelding van het Jan Tuijn-pad met sterke lijnen en veel oog voor detail. Een compleet andere benadering van de Hortus Bulborum. De wapperende Nederlandse vlag maakte het beeld nog eens extra Hollands. Deze foto, van Gert Dekker uit Valkkoog, kreeg de tweede prijs. Het toeval wilde dat Dekker oud-bestuurslid van de Hortus Bulborum was die zich jarenlang veel met fotografie van de collectie heeft beziggehouden. De ‘Dag des Oordeels’ van I. Goulag uit Castricum kreeg eveneens een eervolle vermelding.

Botanische tulp
De derde prijs ging naar een fraaie close-up. Deze keer eens niet van geen gecultiveerde tulp, maar van een botanische soort. De foto was van H.M. Hollander, eveneens uit Castricum. Hier waren krachtige lijnen van blad, stamper en meeldraden alsmede de scherpe contrasten tussen zuiver wit, warm geel en diep zwart die er een elegante compositie van maakte. En een witte bloem goed fotograferen is op zich al een prestatie. Naast de inzendingen van de enthousiaste amateurfotografen was er in het kerkje een solotentoonstelling van het werk van de Noord-Hollandse fotografe Cora Niele te zien. Alle inzenders ontvingen een blijvende attentie van de Limmense museumtuin. De tentoonstelling werd goed bezocht. Alleen al op zondagmiddag werden meer dan tweehonderd bezoekers geteld.
(3 mei 2009)

Hortus Bulborum hoofdrol programma Franse televisie
In de voetsporen van André Le Nôtre

Donderdag 29 april was een vierkoppige ploeg van de Franse televisie aanwezig in de Hortus Bulborum. Ze maakten opnames voor een tv magazine dat zich bezighoudt met de erfenis van de beroemde Franse tuin- en landschapsarchitect André Le Nôtre (1613 - 1700). Le Nôtre was onder meer ontwerper van beroemde Franse parken en tuinen als die van Versailles en Chantilly, respectievelijk ten zuidwesten en ten noorden van Parijs, en St James’ Park in Westminster (Londen). Onder het gezelschap bevond zich Pierre Bonnaure, chef van de tuinen van het Louvre en de Tuilerieën in Parijs. Hij was mee om de filmbeelden inhoudelijk van commentaar te voorzien. Het programma wordt in oktober van dit jaar op de Franse tv-zender France 3 uitgezonden.

Foto: Musée du Louvre / DR

Conservator en secretaris van de stichting, Joop Zonneveld, begeleidde de filmploeg uitgebreid, want het aantal vragen over de collectie was groot. Over het ontstaan van de tuin, over de beroemde Rembrandtulpen met hun fraaie veer- en vlampatronen, over tal van andere wetenswaardigheden. Tuinbaas Bonnaure was bijzonder onder de indruk van de ongekend grote collectie verdeeld over diverse voorjaarsbolgewassen. Zo zeer zelfs dat hij in de ban van de tulp raakte, en net als velen die hem voorgingen ook van plan was twee of drie soorten te adopteren. Hij vroeg Leslie Leijenhorst, die hem kort interviewde, of een aantal van zijn favorieten nog ‘vrij’ waren. Net terug wandelend van de afgelegen groep Rembrandt-tulpen suggereerde hij Rembrandt-tulp ‘Insulinde’ (1915). Helaas, die had zijn interviewer al geadopteerd. Zomerschoon (1620, en overblijver uit de periode van de zeventiende eeuwse tulpomanie)? Idem vergeven. br>

Des tulipes
Een paar narcissen dan? Nee,” zei hij resoluut: “Des tulipes”. Hij noemde vertegenwoordigers uit de groep van markante en exotische ogende parkiettulpen. De ‘Amiral de Constantinople’ (1665, alleen de naam moet een Fransman al aanspreken) of een ‘Markgraaf van Baaden’ (1750). Een ‘Perfecta’ (1680) of ‘Quasimodo’ (1984)? Allemaal nog beschikbaar. Heuse kroonjuwelen uit de collectie van de Limmense tuin. Met dat soort goede voornemens heeft het stichtingsbestuur beslist geen probleem. Hoe meer adoptieouders zich aanmelden, hoe beter. En daar hoeft men beslist geen tuinbaas van een van ‘s werelds prestigieuze groene oases in de grote stad te zijn. Ook ‘gewone zielen’ kunnen een tulp, een narcis of een hyacint adopteren. Wellicht vernoemd naar man, vrouw, moeder of ….. een grootvader die een bepaalde soort zelf kweekte. Voor meer informatie www.hortus-bulborum.nl.

Eigen plantgoed
Doch de tuinbaas van de Tuilerieën deed ook inspiratie op om zijn eigen plantgoed in zijn voormalige koninklijke tuinen op termijn aan te vullen. Het is overigens niet voor het eerst dat de Hortus Bulborum prominent de Franse pers haalt. Een tweetal jaren geleden kreeg de tuin uitgebreid aandacht in Le Figaro, een van Frankrijks meest intellectuele kranten.
(29 april 2009)

Mooie tulpenkaarten voor het goede doel
Lofwaardig initiatief van kunstenares Tineke Kramer-Pijnappel

Tineke Kramer-Pijnappel is geen onbekende van de Hortus Bulborum in Limmen, noch in de regio. Vorig jaar gaf ze in het kader van het kunst-op-sokkelplan in de gemeente CAL (Castricum-Akersloot-Limmen) een markante bronzen tulpenbol in bruikleen aan de museale tuin. Het kunstwerk heeft een prominente plek gekregen op het gazonnetje bij het entreehuisje. Daardoor kunnen passanten het kunstwerk het hele jaar door zien zowel vanaf de parkeerplaats bij de tuin als vanuit het kerkhof.

Foto: Tineke Kramer-Pijnappel

Foto: Tineke Kramer-Pijnappel

De Limmense kunstenares laat zich regelmatig inspireren door dit wereldberoemde voorjaarsbolgewas. In verschillende materialen, zowel driedimensionaal als in het platte vlak. Deze keer was er een minder plezierige aanleiding. Vorig jaar werd ze getroffen door kanker. Ze is inmiddels weer behoorlijk op de been. Tijdens haar ziekte heeft ze veel steun gehad van de stichting Pink Ribbon. Deze organisatie geeft voorlichting, stimuleert onderzoek en ondersteunt vrouwen met borstkanker. Wat zou er mooier zijn dan een tulp naar deze stichting te noemen? En deze vervolgens te tekenen en te schilderen waarbij de opbrengst van de kunstwerken ten goede komen aan de stichting.

Pink Ribbon
Samen met het Internationaal Bloembollencentrum ging ze op zoek naar een tulp die zou voldoen. Het werd een dieproze Triomf-tulp. Nadat er twee kwekers in Nederland waren gevonden die over voldoende hoeveelheden tulpen beschikten, Mastenbroek in Goeree-Overflakkee en Timmer in Venhuizen, kon de tulp ‘Pink Ribbon’ vorig jaar oktober ten doop worden gehouden. Ze vereeuwigde de tulp op diverse manieren met verschillende technieken. Zowel in olieverf als in botanische tekening (een vorm van fijntekenen waarbij de details haarfijn tot hun recht komen). Om de afbeeldingen van deze bijzondere tulp ook eenvoudig onder de aandacht van het grote publiek te brengen, besloot ze een reeks van zes dubbele wenskaarten op A5 formaat te vervaardigen. Alle voorzien van een tulpencompositie, solitair dan wel in een groep. De netto-opbrengst van de kaartverkoop kaarten gaat naar de Pink Ribbon stichting. De kaarten kosten inclusief enveloppe 2,50 EUR per stuk en zijn onder meer te koop bij de Hortus Bulborum aan de Limmense Zuidkerkenlaan (zo lang de tuin nog open is).

Giclé
Daarnaast zijn de afbeeldingen op groter formaat in andere uitvoeringen verkrijgbaar zoals in giclé (een professionele print op canvas of luxe papier). Tineke Pijnappel hoopt het aantal verkooppunten snel te kunnen uitbreiden. Wie geïnteresseerd is in het Pink Ribbon-kaartenproject kan met haar contact opnemen via tel. 072 505 18 25 of een bezoekje brengen aan het atelier aan Rijksweg 176 in Limmen.
(28 april 2009)

Hortus Bulborum bollen nu in bloei op Keukenhof
Van Ducjes tot ‘La Candeur’

Traditiegetrouw levert de Limmense Hortus Bulborum elk najaar bollen aan Keukenhof. In een ver verleden werden de bolletjes van historische voorjaarsbolgewassen in een van de borders van het grote park in Lisse temidden van het moderne sortiment geplant. Daar kwamen de vaak wat frêle gestaltes om in het geweld van de vaak grotere moderne soorten. Sinds een kleine tien jaar krijgen ze een passende plek in de ommuurde Historische Tuin.

De Historische Tuin is het deel van Keukenhof dat de dagen oproept van vergane tijden, toen menig kasteel en landhuis een ommuurde tuin had waar soms groente en leifruit, maar vooral ook veel borders stonden voor ‘vermaeck ende pluck’. De plukbloemen dienden om het huis van de familie door de seizoenen heen van bloemversieringen te voorzien. Aan sfeer ontbreekt het er niet. Robuuste stenen muren met een rollaag, zware donkergroene deuren, nostalgisch tuinmeubilair, borders omzoomd met buxushagen en pergola’s met weelderig bloeiende blauwe regen ,een leifruit muur en natuurlijk …..een grote hoeveelheid oude bol- en knolgewassen die je bij het gemiddeld tuincentrum niet zult aantreffen.

Foto: Keukenhof

Bedden en borders
Elk jaar varieert het aanbod van de Hortus, hoewel altijd wordt gestreefd naar een representatieve vertegenwoordiging van tulpen door de tijd heen. Zo zijn er elk jaar altijd wel ‘Duc van Tol Red and Yellows’ (uit 1595) te zien, de oudste gecultiveerde tulp, naast allerlei vroege en late tulpen uit de negentiende eeuw. Dit jaar leverde de Hortus uit Limmen extra bollen omdat in het kader van het Clusiusjaar een achttal bedden uit de oorspronkelijke tuin van de tuinbaas van de eerste academische tuin in ons land, nu Hortus botanicus Leiden, werden gereconstrueerd. Met louter bekende en zeldzame voorjaarsbolgewassen die ook in zijn boeken voorkwamen. Carolus Clusius (1526-1609) was een belangrijke medicus en botanicus uit het Europa van die dagen. Al met al bestond de levering uit meer dan 5000 bollen voor zowel de geometrische buxusborders als de Clusiusbedden.

Geschiedenislokaal
Sinds dit voorjaar is de Historische Tuin als een heus geschiedenislokaal in de openlucht. Een plek waar men kennis kan nemen van de ontwikkeling van allerlei voorjaarsbolgewassen door de eeuwen heen. Naast de eerdergenoemde collecties is er ook een aantal historische narcissen van sneeuwklokjes- en narcissenkweekster Josephine Dekker uit het Noord-Hollandse Oterleek te zien. Zij leverde onder meer een aantal 18e en 19e eeuwse narcissen die in Engeland in de tijd van koningin Victoria razend populair waren. De sfeer van het klaslokaal wordt nog eens versterkt door de nostalgische wijzers, borden alsmede tweetalige folders die de bezoeker informeren over de verschillende deelcollecties die er binnen de muren liggen. Van toen tot nu.

Huisstijl
De nieuwe ‘huisstijl van de Historische Tuin is van de hand van Leslie Leijenhorst (Het Schrijflokaal uit Arnhem) die samen met de uit dezelfde stad afkomstige ontwerpgroep Simons & Boom tekende voor de sfeervolle en informatieve huisstijlllijn. Eerder ontwikkelden ze samen al communicatiemiddelen voor de Hortus Bulborum zoals het zeer goed ontvangen boekenleggerproject ter gelegenheid van het tachtigjarig bestaan van de museale stichting in 2008.
(22 april 2009)

Samenwerking abdij Egmond

Ook met een andere partner uit de regio wordt met ingang van dit seizoen samengewerkt. Onder het motto: “Eendracht maakt macht” besloten de St. Adelbertabdij in Egmond en de Hortus Bulborum uit Limmen een informeel samenwerkingsverband aan te gaan. Op 1 april jl. maakte het voltallige bestuur met partners en onbezoldigd pr consultant Leslie Leijenhorst een ‘bedrijfsuitje’ c.q. orientatiebezoek aan dit stilteoord dat door de eeuwen heen een belangrijke rol heeft gespeeld in de wijde omtrek. Het was een leerzame middag.

Het bezoek aan het klooster was niet zonder reden. Vaak krijgen de vrijwilligers van de Hortus vragen van bezoekers, touroperators en andere organisatoren van dag- en meerdaagse tripjes wat men elders in de nabije omgeving zou kunnen doen. Beide instellingen kunnen geen dagvullend programma aanbieden. Dus werden de koppen bij elkaar gestoken. Wordt een van de twee partijen benaderd met suggesties voor een interessant dagprogramma dan beveelt men elkaar aan. Een aardig dagje uit zou kunnen zijn een bezoek aan de Hortus Bulborum in de ochtend, om vervolgens de lunch te gebruiken in de abdij. Daarna is er gelegenheid om een rondgang te maken over het terrein, een kijkje te nemen op het idyllische begraafplaats met zicht op de landerijen, de kaarsenmakerij en de uitgebreide boekwinkel met religieuze en spirituele literatuur, een van de grootste van Europa (annex cadeauwinkel), naar verluidt. Ook zullen voortaan de informatiefolders van elkaar organisatie worden uitgewisseld.

Egmondse annalen
De geschiedenis van de abdij gaat terug tot de 10de eeuw. Graaf Dirk stichtte het godshuis, aanvankelijk om er vrouwen te laten bidden voor het zielehiel van de grafelijke familie. Een van de belangrijkste geschiedenisboeken van de Middeleeuwen, de Egmondse annalen, werd rond 1100 in Egmond samengesteld. Ook andere belangrijke geschiedenisbronnen werden dankzij de monniken van de Egmondse abdij bewaard gebleven. In 1573 staken de Geuzen de abdij in brand. Eeuwenlang domineerden de ruïnes van de abdijkerk en de ernaast gelegen buurkerk de velden bij Egmond. In 1800 werden ook deze laatste herinneringen wegens bouwvalligheid gesloopt. Het zou tot de vorige eeuw duren voordat het klooster wordt herbouwd. Op 23 augustus 1935 betrekken monniken uit Oosterhout (N.B) de ‘nieuwe’ Priorij van St.-Adelbert. In 1950 volgde de verheffing tot abdij, in het inmiddels aanzienlijk uitgebreide gebouw.

Kaarsenmakerij
In 1945 werd gestart met de kaarsenmakerij. Deze vormt een van de belangrijkste bronnen van levensonderhoud van de monniken. Aanvankelijk werden alleen maar kerkkaarsen gemaakt, doch langzaam breidde het assortiment zich uit. Nu zijn er kaarsen voor tal van gelegenheden. Sinds enkele jaren huisvest de kaarsenfabriek ook een pottenbakkersatelier. Het succes van de kaarsen- en keramiekfabriek leidde tot de uitbreiding van de activiteiten met een monastieke winkel, religieuze boekhandel, tentoonstellingsruimte, waar regelmatig exposities worden gehouden, een Abdijmuseum en een zaal (Benedictushof) die verhuurd wordt aan groepen voor conferenties of andere spirituele bijeenkomsten.
(16 april 2009)

Reglement deelname fotowedstrijd 2009
in de Hortus Bulborum, Limmen

Rabobank directeur opent nieuwe seizoen Hortus Bulborum
Dick Oosthoek, manager Akker- en Tuinbouw

Maandag 6 april opende Dick Oosthoek, manager sector Akker- en Tuinbouw van Rabobank Nederland, het nieuwe seizoen van de Hortus Bulborum in Limmen; ’s wereld enige schatkamer van historische voorjaarsbolgewassen. Hij ging in zijn speech in op tal van overeenkomsten tussen de huidige en de vorige crisis, de golfbewegingen in de economie, ook bekend als de varkenscyclus, en de mogelijkheden daar als bollenvak op in te spelen. Her en der verwees hij naar de tulpomanie van de zeventiende eeuw en die van de afgelopen jaren waarbij hebzucht telkens een boosdoener was.

Inmiddels is het geen geheim dat er de laatste jaren hard wordt getrokken om het publiek naar de museale bollentuin te trekken. Uit binnen- en buitenland. Net als vorig jaar zijn er weer diverse activiteiten gepland. Een ervan is in ieder geval een fotowedstrijd in de maand april met een afsluitende tentoonstelling begin mei in het naast de tuin gelegen NH-kerkje.

Rabobank
Ook op het gebied van de informatievoorziening en verdere professionalisering van het museum is hard gewerkt. Rabobank deed opnieuw een duit in het zakje. Dankzij een gulle gift van deze hoofdsponsor, samen met een donatie van de Koninklijke Algemeene Vereeniging voor de Bloembollencultuur (KAVB), ter gelegenheid van de 80-ste verjaardag van de museumtuin afgelopen jaar, was de stichting in staat haar gehele collectie te voorzien van nieuwe naambordjes van alle meer dan 3.800 verschillende cultivars en species. De uitvoering van de bordjes sluit sterk aan bij de huisstijl; licht- en donkergroen. .

Winkelhoek
Door een andere sponsor was het mogelijk de fotowand in de bollenschuur opnieuw uit te voeren, voorzien van foto’s afgedrukt op een duurzamer materiaal waardoor de wand jaren langer aantrekkelijk blijft en mee kan. In de bollenschuur annex informatiecentrum is het aanbod van artikelen in de museumwinkelhoek aanzienlijk uitgebreid. Naast het sortiment zomerbollen, waarvan de opbrengst in zijn geheel naar de stichting gaat, is het aantal boektitels met bijzondere uitgaven, soms moeilijk te krijgen, over bloemen, plantgeschiedenis en botanische kunst sterk uitgebreid. Ook diverse populaire romans over de tulp en haar turbulente geschiedenis maken nu deel uit van het aanbod, net als luxe Deense hyacintenglazen.

Eerste bloeiers
Na de opening was er een hapje en een drankje waarbij gelegenheid was om de eerste bloeiers uit de collectie die inmiddels een kleine vierduizend verschillende soorten omvat te aanschouwen. De Hortus is open tot en met 16 mei.
(8 april 2009)

’t Kombuis Akersloot sponsort Hortus Bulborum
Lokale ondernemer ondersteunt werk museale bloementuin

Restaurant ‘t Kombuis in Akersloot heeft besloten dit seizoen de Limmense museale bloementuin te sponsoren. Daarmee wil het zijn maatschappelijke betrokkenheid met de samenleving op cultuurhistorisch gebied vergroten. Op zich is het helemaal niet zo vreemd dat juist een bedrijf uit Akersloot ervoor kiest. De stichter van de Hortus Bulborum, Pieter Boschman, was afkomstig uit dit dorp. Vele dorpsgenoten en die uit de omliggende dorpen die de tuinbouw in wilde hebben van deze bevlogen leermeester les gehad. Decennia lang was hij leraar op de tuinbouwschool in de streek. En dankzij hem is de tuin in alle windhoeken van de aardbol – van Alnarp tot Amsterdam, van Nieuw Zeeland tot New Jersey, en Wageningen tot Williamsburg - bij liefhebbers van bijzondere en vooral historische voorjaarsbolgewassen bekend. Kleine bedrijven bevinden zich nauwelijks onder de sponsoren van de Limmense stichting. ‘t Kombuis wordt vanaf heden gepromoot bij de Hortus als mensen vragen om een sfeervolle dinerplek in de buurt. En elke bezoeker die bij de Hortus Bulborum zijn toegangskaartje laat afstempelen en bij het Akerslootse etablissement een diner gebruikt krijgt als tegenprestatie een gratis apéritief van het huis.Zo snijdt het mes aan twee kanten.
(6 april 2009)

Hortus Bulborum schrijft fotowedstrijd uit
Tentoonstelling begin mei in NH-kerkje Limmen

In navolging van vorig jaar organiseert de Hortus Bulborum in Limmen ook dit voorjaar weer een culturele manifestatie. Waren het vorig jaar de schilderdagen met een afsluitende tentoonstelling in het NH-Kerkje, naast de tuin gelegen, deze keer vindt er een fotowedstrijd plaats met een daarop volgende tentoonstelling op dezelfde locatie.

Thema is de historische bollenschatkamer in het algemeen en historische voorjaarsbolgewassen in het bijzonder. Als leidraad zijn er drie categorieën vastgesteld: 1/de Hortus Bulborum in het landschap, 2/close-ups van bloemen, en 3/artistieke weergave en/of bewerking van het gekozen onderwerp. Iedereen kan één foto inleveren. De organisatoren gaan uit van maximaal honderd werken. De foto’s moeten aan de volgende eisen voldoen. Foto’s moeten gemaakt zijn in de Hortus Bulborum. Alle werken die tentoongesteld worden dienen op een maximaal formaat van 30 x 45 cm te worden aangeleverd in een vorm zodat ze direct opgehangen kunnen worden. Dus met lijst en ophanging. Inleverdatum is vrijdagavond 1 mei van 16.00 tot 18.00 uur in het kerkje. Het werk mag te koop worden aangeboden.

Naast de bonte inzendingen van de diverse deelnemers zal in een deel van de kerk een solotentoonstelling te zien zijn van de Noord-Hollandse fotografe Cora Nielen. Zij heeft zich toegelegd op het thema bloemen. Bloemen in al hun vormen en verschijningsvormen weet ze op een scherpe en boeiende manier vast te leggen. Ook haar werk zal te koop zijn. In de jury zitten Piet Apeldoorn, voorzitter van de stichting, Leslie Leijenhorst, vrijwilliger, publicist en pr consultant van de Hortus, die gezien zijn veelvuldige betrokkenheid bij het ontwikkelen van allerhande communicatie en pr middelen voor een gevarieerde kring van opdrachtgevers, gewend is niet alleen tekst, maar bovenal ook stijl en illustratiemateriaal, dat vaak hoofdzakelijk uit foto’s bestaat, op haar kwaliteiten te beoordelen. En als vaklid heeft natuurfotograaf Philip Friskorn plaatsgenomen in de jury. Friskorn was niet alleen verantwoordelijk van de fotografie voor de uitgebreide serie fraaie wenskaarten ‘Treasures from the Hortus Bulborum’. Hij werkt daarnaast met grote regelmaat voor organisaties als Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en de Landschappen.

De tentoonstelling vindt plaats op zaterdag 2 en zondagmiddag 3 mei in het kerkje aan de Limmense Zuidkerkenlaan. Za van 10.00 tot 17.00, zo mi van 12.00 tot 17.00 uur. De tentoonstelling is gratis te bezoeken. Voor de toegang tot de tuin gelden de normale entreeprijzen. Op zaterdag 2 mei worden om 10.00 uur drie prijzen uitgereikt. Daarnaast ontvangen alle inzenders een blijvende attentie van de Limmense stichting. Voor aanmeldingen en meer informatie kunt u contact opnemen met bestuurslid pr Max Nuyens, tel. 06 53400265, email:m.j.nuyens@hetnet.nl
(2 april 2009)

Hortus Bulborum in Helsinki
Oude soorten tentoongesteld in salons van Finse National Gallery

Van 17 t/m 22 maart vond in de Finse hoofdstad Helsinki een tentoonstelling plaats onder de titel ‘Tulppaanien lumo’ (In de ban van de tulp). Niet zo maar een tulpententoonstelling, maar een waar tal van oude soorten te zien waren, die allemaal voorkomen in de collecitie van de Limmense Hortus Bulborum. Leslie Leijenhorst, die samen met bestuurslid Max Nuyens een groot deel van de pr voor de stichting z’n rekening neemt, gaf ter verdieping een lezing die onverwacht bijzonder goed werd bezocht.

De Sinebrychoff Art Gallery (Finse National Gallery) is normaal een heilige kunsttempel waar bloemen meestal worden getoond als een geraffineerde vertolking toevertrouwd aan vellum, papier of linnen, dan weer op exquise porselein, glas of een ander materiaal. Deze keer gaf het prestigieuze museum onderdak aan een compleet andere kunstvorm. Die uit de natuur, en ook nog eens afkomstig uit Nederland. Een bonte collectie historische bolgewassen uit de Hortus Bulborum in Limmen. Als aanvulling waren bloemstillevens uit de 17e en 18e eeuw uit de collectie van het museum te zien. Daarnaast waren bijzondere botanische boekwerken in bruikleen gegeven door de bibliotheek van de Universiteit van Helsinki.

Elegante salons
De suppoosten waren deze keer niet in uniforms gekleed, doch voorzien van ambachtelijke tuinschorten. De bloeiende kunst moest immers constant in optima forma blijven, zo ook de bloemboeketten in de stijl van de Gouden Eeuw. Deze keer geen kas of oranjerie als huisvesting, maar elegante salons met visgraatparket, kroonluchters en stijlvolle zetels. Nooit eerder was er zo’n expositie in Finland te zien geweest. Vanaf de opening bleven de bezoekersstromen aanzwellen. Zo veel kleurige uitbundigheid had men zelden gezien. Niet helemaal vreemd voor een land waar de winters lang zijn, en de lente kort.

Foto: Maria Schulgin

Leslie Leijenhorst
Ook de belangstelling voor de lezing die halverwege de tentoonstelling door Leslie Leijenhorst werd gegeven, overtrof de verwachtingen. Het was een ‘full house’ waarbij mensen zich een plaatsje moesten verschaffen op de bankjes aan de zijkanten van het auditorium. Uit het aantal vragen na afloop bleek een bijna gulzige interesse naar kennis en ervaringen. Velen wilde zich in het najaar ook wat van die exclusieve bolletjes bemachtigen, weten hoe ze hun boljuwelen konden overhouden, en of ze bestand waren tegen het strenge Finse klimaat. Of wat te doen met de elanden die gek zijn op bollen In totaal waren er meer dan zestig soorten te zien, waaronder meer dan dertig verschillende oude tulpen afkomstig van de Hortus Bulborum. De historische narcissen die eveneens in de collectie van de Limmense bloementuin voorkomen, maar waarvan de tuin geen extra voorraden heeft, werden geleverd door de Oterleekse narcissenkweekster Josephine Dekker. Onder de tulpen bevonden zich diverse Methusalems uit de Hortus-collectie zoals de ‘Duc van Tol Red and Yellow’ (1595) en de ‘Paragon Everwijn’ uit 1630.

Nederlandse ambassade
De tentoonstelling is een samenwerkingsverband van initiatiefnemers Else en Vesa Leivo-Gramstad, eigenaren van het exclusieve tuincentrum Villi Niitty, het Sinebrychoff Art Museum en de Universiteit van Helsinki.. De Nederlandse ambassade ondersteunde het project in financiele zin.
(24 maart 2009)

Hortus Bulborum levert (tulpen)bollen voor kookboekje
Bijzondere publicatie over eten in de oorlog en daarna

Afgelopen najaar werd secretaris Joop Zonneveld van de Hortus Bulborum in Limmen met een wat ongewone vraag benaderd. Of hij een specifieke soort tulpenbollen had..Darwin Tulp, type Cottage Dutch Breed of English Breed. De cultivar was niet belangrijk. Op zich geen vreemde vraag voor de enige museale bollentuin van historische voorjaarsbolgewassen in de wereld. Het was voor een historisch kookboekje. Topkok Pierre Wind wilde er een gerecht mee gaan maken. De meeste bollen zaten al in de grond. Maar een zakje van vijfentwintig Darwinbollen had Zonneveld nog wel.

"Maak het toch gezellig - Historische recepten van de hongerwinter tot nu" is het resultaat, uitgegeven door de Projectgroep Wegwerken Archief Achterstanden. Het boekje werd onlangs aangeboden aan staatssecretaris Ank Bijleveld-Schouten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De publicatie zit barstens vol nostalgie; vooral ook door de oude foto's van mensen aan een eettafel en afbeeldingen van voorlichtingsfolders en pagina's uit receptenboekjes van de Voorlichtingsraad van den Voeding (tegenwoordig het Voedingscentrum) uit povere periodes als de Oorlog, de Wederopbouw en de tumultueuze jaren zestig. Zo zijn er simpele doch voedzame gerechten opgenomen, stammend uit een tijd waarin beslist geen overvloed noch veel keuze aan etenswaar was. Denk aan kruidmoes, balkenbrij en hete bliksem. maar ook aan stamppot met tulpenbollen.

Tulpenbollen
Het is een bekend feit dat er gedurende de Hongerwinter (die van 1944-45) vooral in het Westen van het land veel bollen werden gegeten, om maar iets in de maag te hebben. Vele soorten smaakten voor geen meter. Doch beter iets dan niets, was het devies.. De Darwintulpen zouden nog heel acceptabel zijn. Een brochure van de Voorlichtingsraad wijdde er in die tijd een recept aan. Pierre Wind liet zich door de tulpenbollen inspireren en maakte er diverse eigentijdse recepten voor. Hij wilde absoluut Darwin-tulpen omdat daarvan historisch was bewezen dat die nog wel smakelijk waren. Zijn experimenten leiden onder meer tot tulpenbollenchips, tulpenbollenknoflooksoep en gerookte zalm met tulpenbollenmousse. In het kookboekje is van het laatste gerecht het complete recept opgenomen. Vreemd genoeg vermeldt die pagina ook een waarschuwing van het Voedingscentrum. Het eten van tulpenbollen wordt ten strengste af te raden vanwege gezondheidsrisico's. Een beetje semi-ambtelijke angsthazerij lijkt het wel. Hele families wisten de winter dankzij de bollen te overleven. Maar het blijft een boeiende publicatie.
(20 januari 2009)

In memoriam

Jan Tuijn 1914-2008
Een leven in het teken van de bloembollen.

Op 3 december van het afgelopen jaar overleed bollenkweker in ruste, oud-conservator van de Hortus Bulborum, controleur bij de Bloembollenkeuringsdienst Jan Tuijn op 94-jarige leeftijd in zijn woonplaats Limmen. De laatste tijd ging het niet meer zo goed met Tuijn. Je kon maar het beste 's middags langskomen, dan was hij op zijn best.

T Tuijn's leven stond volledig in het teken van de bloembollenteelt in al zijn facetten. Na de Tuinbouwschool rolde hij het kwekersvak in. De bevlogen hoofdonderwijzer, tuinbouwleraar en (mede)oprichter van de Hortus Bulborum Pieter Boschman had ook bij Tuijn de liefde voor dit vak gewekt en zijn leergierigheid verschafte hem al snel een behoorlijke vakkennis. Zo nam hij in 1932 deel aan een door de AVB (de voorloper van de KAVB), afdeling Limmen-Heiloo, georganiseerde wedstrijd in soortkennis. Het ging om bolgewassen geplant in en om de tuin rond Boschman's huis. Van de 278 aangeplante tulpensoorten wist hij er maar liefst 247 uit zijn hoofd te benoemen. Later zou hij zelf populaire soorten aan het sortiment toevoegen zoals de populaire tulp ‘Blumex Favourite’ (1992, een sport van ‘Rococo’ - 1942) en de witte krokus 'Glory of Limmen'. Jan Tuijn was een echte praktijkman die echter steeds zocht naar vernieuwing en verdieping. Toch was hij niet altijd serieus, op soms onverwachte momenten kwam zijn humoristische inborst naar boven.

Zijn niet-aflatende passie voor het bloembollenvak zorgde er mede voor dat hij tal van functies en ambten bekleedde. In 1947 trad hij toe tot het bestuur van de Neversie (Nederlandsche Vereeniging ter Bevordering van de Wetenschappelijke Verbetering van Siergewassen; de voorloper van de stichting Hortus Bulborum). Aanvankelijk als lid, later als secretaris en nog later in een soort dubbelfunctie van secretaris en conservator. Samen met Boschman zorgde hij voor de geleidelijke uitbreiding van de collectie. Als bestuurslid was hij betrokken bij inzendingen aan diverse Floriades vanaf 1960. In de jaren zeventig speelde hij een prominente rol bij de nieuwe behuizing van het inmiddels al weer ontmantelde Museum voor de Bloemenbollenteelt in boerderij Vredeburg in Limmen. Verder was Tuijn vele jaren betrokken bij de levering van historische bloembollen voor de binnentuin van het Frans Halsmuseum in Haarlem en die van Koninklijk Paleis Het Loo in Apeldoorn. Naast zijn vele werk voor de Hortus zat deze bollenkweker in hart en nieren ook elders in zijn eigen dorp niet stil. Zo stond hij aan de wieg van de VVV in Limmen waarvan hij meer dan 25 jaar penningmeester zou zijn. Aan het ontstaan van de bloemmozaïeken tijdens de jaarlijkse Limmense Bloemendagen droeg Jan Tuijn eveneens zijn steentje bij.

Als controleur van de Bloembollenkeuringsdienst wist hij een belangrijke bijdrage aan het vak te leveren. Zijn scherpe blik kwam hem goed van pas. Een ziek tulpje, een zieltogend bedje, al snel zag zijn kennersoog wat er aan mankeerde. Met die instelling zou hij tot op hoge leeftijd de veldjes van de Hortus blijven doorlopen. Tot enkele jaren geleden wilde hij tijdens het bloeiseizoen nog wel eens op de fiets stappen voor een bezoekje aan 'zijn bollentuin'. De ene keer zag hij een verdwaald virustulpje, dan weer een stukje 'kwaaie' grond op de akkers en meldde dat dan prompt aan het bestuur. Vorig jaar april was Tuijn nog bij de officiële viering van de tachtigste verjaardag van de Hortus Bulborum, samen met zijn familie. Het pad dat de entree tot de museale bloembollentuin vormt, werd bij die gelegenheid omgedoopt tot het Jan Tuijnpad.

Met zijn verscheiden is een bollenkweker 'pur sang' van ons heen gegaan. Maar bovenal ook een van de belangrijkst en laatste der Mohikanen van de museale bollentuin in Limmen. Hij was met zijn 43 jaren bestuurslidmaatschap het langstzittende lid (1947 - 1990). Via het Jan Tuijnpad zal hij tot de eeuwigheid der dagen worden herinnerd. En terecht.
(2 januari 2009)

Hortus Bulborum tweemaal in scheurkalender
Historische wetenswaardigheden

De Hortus Bulborum komt maar liefst twee maal voor in de Historische Scheurkalender van 2009. De kalender is een uitgave an Veen Magazines in Rotterdam en wordt inmiddels al weer enkele jaren gemaakt door een telkens wisselende redactie. Net als de andere bekende scheurkalenders, zoals de beroemde van Loesje heeft ook deze kalender op alle dagen van het jaar een andere anekdote of vraag. Op de voorzijde staat vaak een citaat of een anekdote, een vraag of een bijzondere historische dag die aan de achterzijde wordt uitgewerkt. Een aantal pagina's leidt naar een cultuurhistorische tip zoals een museum of een historische bezienswaardigheid.

" De Hortus Bulborum is vertegenwoordigd met twee pagina's. Een op de pagina van 11 april en een op die van 2 mei. Beide onder het kopje Historisch Uitstapje. De ene bijdrage gaat over over de fameuze botanist Carolus Clusius (Artois 1526 - 1609 Leiden), die onder meer hortus prefectus was van de eerste botanische tuin in Nederland, de Hortus Botanicus in Leiden..Clusius kweekte onder meer een tulpje dat wordt beschouwd als het eerste gekweekte tulpje uit de Lage Landen. Deze Duc van Tol Red and Yellow (uit 1595) bloeit tijdens de eerste weken van de seizoensopening nog altijd in grote getale op de museumtuin aan de Limmense Zuidkerkenlaan.

Antipodenglas
De ander gaat over het antipodenglas, een curieus uit de kluiten gewassen tweedelig hyacintenglas, dat uit Frankrijk afkomstig is, waarbij de bloemen neerwaarts bloeien (dat ook in de collectie van de Hortus Bulborum aanwezig is, en te zien in een van de vitrines van de bollenschuur).

Editie 2010
De bijdragen werden gemaakt door Joop Zonneveld, Rina Kraaijestein en Leslie Leijenhorst. Inmiddels wordt er haart gewerkt aan verschillende nieuwe bijdragen voor de editie van 2010.
(27 december 2008)

Deelname aan Winterbloemenshows

Traditiegetrouw doet de Hortus Bulborum ook het komende seizoen weer mee aan een aantal winterbloemenshows. Ruim voordat de tuin haar poorten opendoet, is het mogelijk om op diverse plekken in het land een kleine selectie van de oudere tulpensoorten uit de collectie, die zich ook nog eens makkelijk laten broeien, te zien tijdens verschillende bloemenshows..

Midwinterflora
Het spits wordt afgebeten tijdens de Midwinterflora in Lisse ( 6 - 9 januari 2009). Deze show is hoofdzakelijk bedoeld voor mensen uit het bloembollenvak. Het is de eerste show van het jaar met bloeiende bol- en knolgewassen. Dit jaar was het thema 'De toekomst is dichtbij'. Het was voor het eerst dat de tentoonstelling in de Handelscentrum van het nieuwe CNB-gebouw aan de Heereweg 347 plaatsvond..

Breezand
Later in het seizoen is de Hortus Bulborum vertegenwoordigt met een interessante inzending van de Hortus Bulborum op de Lentetuin in Breezand (26 februari - 2 maart 2009). Deze show behoort voor het publiek tot de meest aantrekkelijke van het seizoen. Vooral ook omdat meester-arrangeur Piet Hollander, en sinds een jaren ook Frank Hollander, samen met een groot aantal vrijwilligers er elk jaar weer een bijzonder bloemenspektakel van weet te maken. In de afgelopen jaren kwamen tal van traditioneel Hollandse en exotische thema's voorbij. Te denken valt bijvoorbeeld aan Oudhollandse Kermis, Mysterieus Egypte en Venetië.

Gouden Eeuw
Volgend voorjaar gaan we terug naar de 17e eeuw. Niet voor niets heet de titel dan ook: In de ban van de Gouden Eeuw. Blikvanger zal ongetwijfeld een replica van een Oostindiëvaarder zijn. Naast de hal met de bloemenshow is er een Agrivakbeurs en de voorjaarbeurs Expo. Naast specialisten uit de agri business zijn er tal van stands met allerlei producten voor de consument. Ook is er een cafégedeelte waar allerhande snacks en consumpties verkrijgbaar zijn. Meer informatie is te vinden op www.lentetuin.nl
(12 december 2008)

Fotoalbum website gereactiveerd
Elke twee weken weer nieuwe plaatjes

Het zal de aandachtige bezoeker van de website niet zijn ontgaan; het fotoalbum werd al geruime tijd niet meer, zelfs niet met een zekere regelmaat, ververst. Reden was simpelweg gebrek aan mankracht. De hele website moet door iemand worden onderhouden, die zich bovendien door het jaar ook al intensief met ander vrijwillige communicatiewerkzaamheden bezighoudt zoals het ontwikkelen van folders, boekenleggers en andere promotie-instrumenten. Op 22 juli jl. was het zover, eindelijk was het fotoalbum weer geactualiseerd. Met veertien nieuwe foto's. Deze keer van de soms bijna surrealistisch en intrigerend ogende parkiettulpen.

Jammer was het wel want het fotoalbum was nog ten tijde van de voorloper van deze website, die in 2005 in de lucht ging, een favoriet item. De rondleiding zoals het toen heette was een initiatief van voormalig bestuurslid Gert Dekker. Hij was samen met een ander oud-bestuurslid, wijlen R. Degenaar de Jager, verantwoordelijk voor de fotowand in de bollenschuur annex informatiecentrum, waarop honderden tulpenfoto's te zien zijn uit de verschillende groepen. Op basis van de bezoekerscijfers van de website kon eenvoudig worden afgeleid dat het fotoalbum bij tijd en wijle bovenmatig veel aandacht trok.

Virtuele galerie
Als de situatie weer wat genormaliseerd is, en er wat routine is opgedaan met het uploaden van de fotografie zal mogelijk overwogen worden ook werk van andere fotografen tijdelijk in het fotoalbum te plaatsen; om daarmee het fotoalbum uit te bouwen tot een heuse kleine virtuele galerie. Zeker zal ook het werk van Philip Friskorn zo nu en dan de virtuele galerie te zien zijn. Uiteindelijk kan hij door zijn veelvuldige activiteiten voor de Hortus Bulborum, in de afgelopen jaren, tot een van de huisfotografen van de stichting worden beschouwd. Zo werd zijn werk gebruikt voor het boek, deze website, de promotiefolder en de diverse kaartenreeksen.
(22 juli 2008)

Bollen oogsten op de traditionele manier
Hortus rooit nog steeds met de hand

Bij de bollenbedrijven is het momenteel razend druk. Het leeuwendeel van de bollen moet dezer weken zijn gerooid. Machines hebben het zware werk bij veel grote bollenkwekers overgenomen. In de Hortus gaat dat nog altijd met de hand; zoals dat al eeuwenlang gebeurt. Op de knietjes in het zand, met traditioneel gereedschap. Opmerkelijk is het grote aantal vrijwilligers dat hand- en spandiensten verleent. De meeste vrijwilligers zijn vroeger bollenkweker geweest en beheersen de kneepjes van het ambachtelijk bollen rooien tot in de vingertoppen. Een tiental rooiers, waaronder bestuursleden Joop Zonneveld en Herman Neelissen, en diverse nieuwe vrijwilligers die zich in de afgelopen maanden hebben aangediend, zorgen ervoor dat de klus in ruim een week is geklaard. Ook oud-directeur van het Internationaal Bloembollencentrum in Hillegom, Jacques Henneman, heeft zich spontaan aangemeld.

Foto: Max Nuyens

Deze tijdrovende maar zorgvuldige methode komt de kwaliteit van de bijzondere bollen alleen maar ten goede. Er treden zelden beschadigingen op, en in de uiteindelijke partijen zal men nauwelijks een ‘zure’ (zieke) bol aantreffen. Na het rooien gaan de bollen naar het bedrijf van voorzitter Piet Apeldoorn in Egmond-Binnen, waar zij een week te drogen worden gelegd. Daarna verhuizen de bollen naar de stichting Proeftuin Zwaagdijk om te worden gepeld. In zijn algemeenheid verwacht het bestuur een normale oogst, zij het dat de in zijn algemeen wat minder sterke, doch zeer legendarische, Rembrandttulpen meer te lijden hebben gehad van de strenge nachtvorsten eind maart, begin april. De krokussen geven dit jaar een onverwacht goed resultaat. Speciaal de collectie Crocus chrysanthus heeft tot laat zeer goed gebloeid. Iets wat geheel tegenovergesteld is aan de ervaring elders binnen het bollenvak met de teelt van deze soort.

Binnen- en buitenland
Elk jaar wordt een compacte handelscollectie van een beperkt aantal historische tulpensoorten gekweekt. Deze vindt zijn weg, via een klein aantal gespecialiseerde verkooppunten en exporteurs, naar bijzondere historische tuinen in binnen- en buitenland, waaronder Paleis Het Loo, en exclusieve tuincentra en verzendhuizen in onder meer Duitsland, Denemarken, Zweden, Finland en de Verenigde Staten.

Welcome
Hoewel de tuin formeel gesloten is, is het publiek welkom om te kijken hoe men in vervlogen tijden bloembollen rooiden. Naar het zich laat aanzien zal in de laatste week van juni, en de eerste week van juli in twee periodes van twee dagen worden gerooid. Hoogstwaarschijnlijk op woensdag 25 en donderdag 26 juni, en daarna op woensdag 2 en donderdag 3 juli. Wie in de buurt woont wandelt, rijdt of fietst er gewoon een keer langs om te zien of er al beweging op de akker is.
(20 juni 2008)

Hortus kijkt terug op uitstekend seizoen
Bescheiden jubileumviering met vrolijke hoogtepuntjes

Tachtig jaar is geen kroonjaar, toch werd het al met al een feestelijk seizoen. Gelukkig lieten de weergoden zich dit jaar van de goede kant zien waardoor de Hortus er – in tegenstelling tot vorig jaar, toen deze vanwege lange droogte en hoge temperaturen negen dagen eerder dicht moest - tot op het laatste moment fraai oogde. Het aantal betalende bezoekers aan de bollentuin steeg ongekend, met maar liefst bijna 50% tot meer dan 4.500 bezoekers. Deze toename is deels te wijten aan de stijging van het aantal rondleidingen van grote groepen, dat van 30 tot 53 toenam. Ook de bezoeken aan de website stemden tot grote tevredenheid. In het tweede achtereenvolgende jaar stegen de bezoekersaantallen in rap tempo. De maandgemiddelden over twaalf maanden lagen twee jaar geleden op zo’n 2150 per maand, vorig jaar rond 3100, en inmiddels hebben de maandgemiddelden de 4000 bezoekers overschreden. Een tendens die zich al maar lijkt voort te zetten.

De feestelijke stemming werd al direct ingezet met de officiële opening op 4 april. Niet alleen diverse sprekers waren naar Limmen gekomen, waaronder oud-voorzitter Jan Veldhuijzen van Zanten, maar ook belangrijke vertegenwoordigers uit het bloembollenvak zoals directieleden van de Koninklijke Algemeene Vereeniging voor de Bloembollencultuur (KAVB). Daarnaast was er een driekoppige delegatie van Paleis Het Loo, een van de grootste afnemers van de kleine commerciële voorraad die de museale tuin kweekt voor veelal historische en botanische tuinen alsmede enkele zeer gespecialiseerde bollenverzendhuizen in binnen- en buitenland.

Jan Tuijnpad
Jacques J. J. Langeslag, voorzitter van de KAVB, kwam de stichting bedenken met een extra eenmalig verjaardagscadeautje van 1500 euro. En alsof dat nog niet genoeg was, bood de stichting Tuingids Noord-Holland uit handen van voorzitter Ria van Eijndhoven de Limmense bollentuin in de vorm van een artistiek vervaardigde megacheque maar liefst vierduizend euro aan. Ander hoogtepunt was de doop van het Jan Tuijnpad, vernoemd naar de inmiddels 94-jarige Jan Tuijn die van 1947 tot en met 1990 conservator, en later in de periode ook tegelijk secretaris van de Hortus Bulborum was.

World Tours
Opmerkelijk was dit jaar dat er door het seizoen heen tal van grote groepen Zweden de tuin aandeden. Nog meer dan anders. En dat lijkt ook een opwaartse trend. Verder bezochten een kleine honderd deelnemers aan de World Daffodil Tour Europe 2008 de Hortus. Ze kwamen uit alle windstreken, van Nieuw-Zeeland tot Canada, van de VS tot Noord-Ierland. Kwekers, veredelaars en anderen in de ban van de narcis. “Het bezoek was te kort” was de reactie van velen,” en even zo velen waren beslist van plan in de komende jaren naar Limmen terug te keren. Daarnaast bezochten onder meer vijf Amerikaanse groepen van de Intenational Bicycle Tour de tuin.

Adoptieouders
Ook het aantal adoptieouders, mensen of instellingen die een of meerdere cultivars of species uit de collectie voor een periode van drie jaar adopteren, nam sterk toe. Waren er vorig jaar nog maar 65, inmiddels zijn er 89 adoptieouders, terwijl het aantal geadopteerde bolgewassen toenam van 82 tot 104. Hoewel de poorten weer dicht zijn, blijft er volop werk aan de winkel. Binnenkort begint een groot aantal, veelal, vrijwilligers met het ambachtelijk rooien van een aanzienlijk deel van de collectie. Verwacht wordt dat dit tussen 20 juni en 1 juli zal plaatsvinden.
(26 mei 2008)

Hortus Bulborum nu op zijn mooist
Bollencollectie volop in bloei

Was de natuur vorig jaar behoorlijk van slag door de lange periode van droogte en hoge temperaturen, dit voorjaar ontwikkelt de natuur zich na aanvankelijk een wat koude periode veel geleidelijker. En dat heeft zijn positieve uitwerking op de caleidoscopische kleurenpracht in de vorm van een immense patchworkdeken die de bloemenveldjes in de tuin van de Hortus Bulborum in Limmen samen vormen. Moest de Hortus in 2007 vanwege de weersextremen negen dagen eerder dicht, nu toont de collectie zich op hetzelfde tijdstip van het jaar juist in alle glorie.

Traditiegetrouw is de tuin in de laatste week van april en de eerste week van mei op z’n mooist en vooral meest indrukwekkend. Dan bloeit namelijk het grootste aantal van de meer dan 3.700 verschillende cultivars en species van de verschillende voorjaarsbolgewassen. Hoewel de krokussen al lang zijn uitgebloeid, bloeit er nog een klein aantal van de zeer laat bloeiende narcissen. Momenteel zijn het vooral de hyacinten, de keizerskronen en bovenal de tulpen die de moeite van het aanschouwen waard zijn. De tulpen vormen met meer dan 2.500 verschillende soorten het leeuwendeel van de collectie.

Twee keer
Menig rondleider en vrijwilligster in het tuinhuisje geeft aan alle echte liefhebbers het advies: “Kom minimaal twee keer per seizoen.” Steeds meer mensen nemen dan ook een seizoenskaart, die nauwelijks duurder is dan twee losse kaartjes. Een keer voor de krokussen en de vroege narcissen, en later in het seizoen voor de late narcissen, keizerskronen, hyacinten en uitbundige tulpenpracht. En wie laat komt, heeft ook de kans de fraaie en zeer tot de verbeelding sprekende Rembrandttulpen te zien.

Als een pioenroos
Deze tulpen hebben overigens weinig tot niets met Rembrandt gemeen. Gewoonweg omdat deze 17e eeuwse meester nauwelijks of geen tulpen heeft geschilderd. De naam refereert vooral aan de Gouden Eeuw en aan de periode van de tulpomanie. Dat was de tijd waarin veel mensen raakten in de ban van tulpen met een bijzondere bloembladtekening en men grif duizenden guldens neerlegde voor een enkele bol. Iedereen wilde ze hebben. Rood met witte ‘vlammen’, paars, bijna mahonie met gele patronen of bijvoorbeeld paarse en violette tulpen met een witte tot crèmekleurige veertekening. De oudste nog levende is de rood-witte tulp ‘Zomerschoon’ uit 1620. Maar momenteel staan ook tal van andere fraaie tulpensoorten in bloei zoals vroege dubbele tulpen, die dit jaar extra mooi zijn. Sommige lijken bijna op een pioenroos, zo vol. Of de elegante, ranke enkele late tulpen die ook bekend stonden als Cottage-tulpen omdat ze veel werden gehouden in de tuintjes rondom de karakteristieke vakwerkhuisjes met rieten daken op het Engelse platteland.

Tot en met 16 mei
De tuin is nog tot en met 16 mei van dit jaar open. Daarna sluit het zijn poorten om volgend jaar op 6 april weer voor het publiek open te gaan.
(29 april 2008)

Tentoonstelling kunstwerken met Hortus Bulborum als thema
NH-kerkje Limmen weekend omgetoverd tot galerie

In de afgelopen maand lieten kunstenaars van verschillende schildergroepen uit Castricum en Limmen zich inspireren door de bloemenpracht van de Hortus Bulborum. Op paneel of doek, papier of vellum. Beginnend en geoefend. Amateur en met professionele kwaliteiten in de dop. Op zaterdag 3 en zondagmiddag 4 mei a.s. is het resultaat in het kerkje van Limmen te zien.

Aan de drie schilderdagen ‘op de tuin’ deden in totaal deden zo’n 65 kunstenaars mee; ruim 50 mensen van schildersgroep Perspectief uit Castricum, en vijftien van de groepen van Tineke Kramer-Pijnappel en van Willy Min uit Limmen. Al met al gaf dat een aardig beeld. Schilders, tekenaars en aquarellisten die elk een eigen plekje in de bollentuin hadden gevonden om ieder op hun manier de bonte bloemenpracht van het Limmense bloemenjuweel te vereeuwigen. De een op een bankje gezeten met een vel papier op schoot, de ander met een heuse ezel als ware hij of zij een heuse Jacob Maris, Job Graadt van Roggen of Vincent van Gogh. En de derde weer op de knieën in het droge, rulle zand gelegen. Hoewel, ….. op een van de ochtenden besloten de kunstenaars vanwege de snerpend koude wind de behaaglijke warmte van de bollenschuur te zoeken, om daar hun inspiratie aan het meegenomen materiaal toe te vertrouwen. De schilderdagen vonden plaats ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag van deze unieke museale tuin met zijn levende collectie botanische schatten.

Oud-Hollandse plaatjes
Dat er zo nu en dan een schilder komt, is geen unicum. Dat een groepje van drie tot vijf mensen komt schilderen evenmin. Doch een invasie van kunstenaars in zulke grote getale had de tuin in haar lange geschiedenis zelden eerder beleefd. Wie de tuin kent, weet dat bepaalde plekken en gezichtspunten schitterende bijna oud-Hollandse plaatjes kunnen opleveren. Zoals een ouderwets landschapje met bont gekleurde bollenveldjes, als een rijk geschakeerde quilt, met op de achtergrond het karakteristieke NH-kerkje van Limmen. Professionele en amateur-fotografen weten in zijn algemeen veel vaker de weg naar de Hortus Bulborum te vinden.

Te koop
Het kerkje wordt voor een weekend tot galerie omgetoverd. Elke kunstenaar mag één werk exposeren. De werken zijn ook te koop.

Tentoonstelling: Hortus Bulborum in bloei

Datum: zaterdag 3 en zondag 4 mei 2008
Zaterdag 10.00 tot 17.00 uur, zondag 12.00 tot 17.00 uur (N.B. Zondagochtend is er een dienst in de kerk en derhalve alleen voor kerkgangers geopend!) Locatie: Zuidkerkenlaan, Limmen

World Daffodil Europe Tour 2008
Kleine honderd deelnemers doen ook Hortus aan

Op de eerste dag van de World Daffodil Tour Europe 2008 werd ook een bezoek gebracht aan de Hortus Bulborum. Maar liefst twee bussen met deelnemers afkomstig uit de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië en Nieuw Zeeland stapten bij de poort aan de Zuidkerkenlaan uit. Een kleine honderd deelnemers in getal. Mannen en vrouwen, jong en oud. Amateurs en professionals, maar allemaal idolaat van de vrolijke voorjaarsboden: narcissen. De vorige tour vond tien jaar geleden plaats. In een week tijd doet het gezelschap tal van belangwekkende narcissencollecties aan, afgewisseld met bezoekjes aan oer-Hollandse attracties zoals Hotel Spaander in Volendam en een rondvaart door de Amsterdamse grachten.

Door het zoek raken van een tweetal deelnemers in Volendam, kwam de groep bijna een uur te laat, en dat had voor de groep narcissenfanaten minder plezierige consequenties. De chauffeur moest zijn tijdschema vanwege het Rijtijdenbesluit streng in de gaten houden. En dat betekende dat de verloren tijd niet ingehaald kon worden, en het een kort bezoek aan de bollentuin werd. Laaiend enthousiast zwierven de deelnemers over de tuin uit, waarbij de narcissensectie van de tuin in een mum van tijd bezaaid was met fotograferende, notitie makende en gewoon genietende kwekers, veredelaars en rasechte amateurs. Zelden was het zo druk in de narcissenveldjes Aan de hand van een nieuw ontwikkelde flyer konden de liefhebbers van oude soorten zich makkelijk door de bloembedden en rijen bewegen. Maar er was beslist ook belangstelling voor moderne cultivars. De flyer beschrijft de ontwikkeling en de collectie van de Hortus Bulborum. Door de tijdsdruk moesten de deelnemers geheel tegen hun zin in al veel te snel de bus weer in. Want hoewel in de ban van de vroege voorjaarsbode, hadden velen ook graag een deel van de historische collectie tulpen, hyacinten en keizerkronen willen zien. Volgend jaar zal de flyer ook in het Nederlands beschikbaar zijn zodat de vroege bezoekers, zonder gids, meer inzicht krijgen over de ontwikkeling en de samenstelling van dit deel delend door de narcissenbedden extra achtergrondinformatie tot zich kunnen nemen. Later deze week brengen de deelnemers onder meer een bezoek aan de nieuwe CNB-vestiging in Lisse en bedrijfsbezoeken aan W.F. Leenen & Zn, Hein Meeuwissen en Keukenhof. Gedurende de rest van de week brengt het gezelschap onder leiding van organisator Jan Pennings en Carlos van der Veek bezoeken aan FloraHolland-vestiging Aalsmeer, de Floratuin in Julianadorp, de showtuin van Carlos v.d. Veek in Burgerbrug, en de Kapiteyn Group BV en Jan en Joost Pennings in Breezand.

Dix-penning
Tijdens een feestelijke bijeenkomst in Schagen werd de Engelse narcissenkweker Brian Duncan gehuldigd met de Dix-penning voor zijn baanbrekende werk op het gebied van .. en het delen van die kennis met de rest van de sector. Dix was een pionier op het gebied van ….
(23 april 2008)

Meer dan 80 oude Fiats 500
Hortus Bulborum voor middag openlucht showroom

Zondag 20 april a.s. wordt de Hortus tijdelijk omgetoverd tot een ware openlucht showroom voor vierwielers. Die middag zullen er tussen 13.30 en 15.30 uur meer dan 80 oude Fiats 500 te zien zijn. De vierwielers zijn eigendom van leden van de landelijke Fiat 500 Club en stammen uit de periode 1957 – 1975, grofweg de gehele periode dat dit vrolijke en razend handige vervoermiddel werd geproduceerd. Elk jaar maakt de Fiat 500 Club meerdere uitjes naar bijzondere attracties of bezienswaardigheden. Dit jaar viel hun oog onder meer op de Hortus Bulborum.

Photo: Max Nuyens

De invasie van deze markante kleine Italiaanse autootjes zal beslist geen schade aan de unieke bollencollectie en de tuin van de stichting Hortus Bulborum aanbrengen. Ze worden namelijk onder toeziend oog van de organisatoren van de Fiat 500 Club, en vrijwilligers en bestuursleden van de bollentuin in het gelid geparkeerd op de tijdelijk met gras ingezaaide velden die her een der over de tuin verspreid liggen. Juist deze delen liggen in verband met de wisselteelt voor een jaar of meer te rusten om de vruchtbaarheid voor een volgend bloei- en teeltseizoen weer te herstellen. En die kunnen wel tegen een stootje. Het zijn niet alleen de bestuurders die met hun ‘vintage’ voertuig naar Limmen komen. Sommigen nemen vrienden, anderen familieleden mee. Jong en oud. Het belooft een vrolijk familie-uitje te worden; zeker als de weergoden het festijn aankomende zondag goed gezind zijn.
(17 april 2008)

Schilderdagen in de Hortus Bulborum
Met doek, ezel en penseel naar de tuin

Een idyllische plek als de Hortus Bulborum heeft menig kunstenaar in de voorbije jaren in vuur en vlam gezet. Fotografen en beeldhouwers, schilders en tekenaars. Gedurende het jubileumjaar van de Hortus Bulborum 80 jaar vindt een drietal keren een schilderochtend plaats. Schilders en tekenaars van diverse amateur-groepen uit de regio, waaronder Castricum en Limmen, zullen in aanzienlijke getale naar de museale bloembollentuin in Limmen trekken om daar hun impressies van het cultuurhistorische juweel aan papier, paneel of doek toe te vertrouwen. De tuin zal op die ochtenden ogen als een heus openlucht atelier.

Photo: Max Nuyens

Op 16 en 18 april zullen schilders van de groep amateur-kunstenaarsvereniging Perspectief uit Castricum een plekje achter hun ezel zoeken of op een bankje temidden van de bont gekleurde bollenveldjes gaan schilderen of tekenen. Perspectief organiseert elk jaar een aantal tentoonstellingen in de Oude Duinrandschool in Bakkum. Twee maal per jaar is De Duinrandartotheek geopend waar kunst tegen een schappelijke prijs geleend kan worden. Op zaterdag 19 april komt de groep van Tineke Kramer-Pijnappel en die van Willy Min uit Limmen om zich te laten inspireren door de rijkgeschakeerde bloemenpracht. Sommige kunstenaars zullen kiezen voor een traditioneel landschapje met het historische kerkje als pittoreske achtergrond. Anderen zullen zich laten verleiden door de bonte bloemenpracht die zich als een lappendeken uitrijgt. En weer anderen zullen de voorkeur geven aan een portret van een zeldzame oude tulp of narcis die soms al tientallen jaren niet meer commercieel wordt gekweekt. Ook een toevallig passerende kunstenaar is natuurlijk van harte welkom.

Bollenschuur
Bij slecht weer kunnen de schilders, tekenaars en aquarellisten hun toevlucht zoeken in de bollenschuur, een replica van het type dat ook aan het begin van de vorige eeuw veel in de regio's waar traditiegetrouw de bollencultuur plaatsvond, werden gebouwd.

Tentoonstelling
Coördinator van het project Schilderen in de Hortus Bulborum en bestuurslid Max Nuyens rekent op een behoorlijke opkomst van het aantal amateur-kunstenaars. "Soms hebben ze een bijzonder verdienstelijk niveau. De groepen variëren van 15 tot 30 personen." Op zaterdag 3 en zondagmiddag 4 mei a.s. vindt in het NH-kerkje van Limmen de tentoonstelling ‘Bloeiende Hortus Bulborum 80 jaar’ plaats. Tijdens deze tentoonstelling zal een groot aantal van de kunstwerken die tijdens de schilderochtenden zijn gemaakt te zien zijn. De schilderijen, aquarellen en tekeningen zijn ook te koop.
( (13 april 2008) )

Hortus Bulborum krijgt gulle donatie
Stichting Tuingids Noord-Holland overhandigt symbolische cheque

Tijdens de officiële jubileumbijeenkomst ter gelegenheid van de 80-ste verjaardag van de Hortus Bulborum reikte de Stichting Tuingids Noord-Holland een cheque uit ter waarde van vierduizend euro aan het bestuur van de Hortus Bulborum. Ria van Eijndhoven overhandigde in de vorm van een artistiek vormgegeven cheque in mega formaat het bedrag symbolisch aan voorzitter Piet Apeldoorn.

Reden van de donatie is dat de stichting Tuingids Noord-Holland zijn activiteiten heeft gestaakt. Zij produceerde tot voor kort onder meer een gids waarin meer dan 50 Noord-Hollandse tuinen beschreven stonden. Ook de Limmense Hortus kwam aan bod. Het jubileumjaar en het feit dat de doelstelling van de Hortus Bulborum - het instandhouden van een uniek stukje bloeiend Nêerlands cultuurhistorisch erfgoed - de tuinenstichting aansprak was aanleiding om de Limmense museale tuin te bedelen.

Speciaal doel
Het geld zal niet worden besteed aan regulier onderhoud, doch aan een speciaal doel. De Limmense stichting had al een voorschotje genomen op de gulle donatie, want inmiddels was er voor een deel van het geld een zinvolle besteding gevonden: een strandrolstoel. Daarmee wordt de tuin aanzienlijk toegankelijker voor bezoekers die moeilijk ter been zijn of niet met een gewone rolstoel over de bij en tijd en wijle rulle zanderige paadjes langs de bollenveldjes kunnen rijden.
(6 april 2008)

Pad in Hortus Limmen vernoemd naar Jan Tuijn
Oud-secretaris en conservator geëerd

Afgelopen vrijdag 4 april jl. is tijdens de officiële opening het laantje dat vanaf het tuinhuisje bij de ingang naar de tuin inloopt onder grote belangstelling omgedoopt tot het Jan Tuijn-pad. Jan Tuijn was van 1947 tot en met 1990 bestuurslid van de Hortus Bulborum, aanvankelijk als gewoon bestuurslid, later als secretaris en conservator. De laureaat, inmiddels 94 jaar, was zelf ook met echtgenote, veel familieleden, tal van vrijwilligers en allerlei vertegenwoordigers van het bollenvak aanwezig. Samen met voorzitter Piet Apeldoorn verrichtte hij de onthulling door het wegtrekken van een luxe ogend tulpendoek.

De Hortus Bulborum en het bollenvak lopen als een rode draad door het leven van Tuijn. Hij was niet alleen bestuurslid van de Neversie (Nederlandse Vereniging tot Bevordering der Wetenschappelijke Veredeling van Siergewassen, de voorloper van de stichting Hortus Bulborum), die tot circa 1990 de collectie onder zijn beheer had. Verder was hij zelf ook bollenkweker en inspecteur van de Bloembollenkeuringsdienst. En dat kwam de Hortus goed van pas. Want juist bij de soms wat gevoelige historische soorten, is het hebben van een kritische conservator een zegen. Elk seizoen weer liep hij de collectie grondig door. Op zoek naar ‘kwaaie grond’ of andere dreigende zaken die zeldzame soorten als deze zouden kunnen verzwakken of bedreigen. Uit hoofde van zijn bestuursfunctie was hij nauw betrokken bij inzendingen van de unieke historische voorjaarsbolgewassen naar verschillende Floriade inzendingen in Amsterdam en Zoetermeer. Op een ervan leidde hij de toen nog de toen jonge koningin Beatrix rond.

Photo: Max Nuyens

Conservator
Menig rondleider en vrijwilligster in het tuinhuisje geeft aan alle echte liefhebbers het advies: “Kom minimaal twee keer per seizoen.” Steeds meer mensen nemen dan ook een seizoenskaart, die nauwelijks duurder is dan twee losse kaartjes. Een keer voor de krokussen en de vroege narcissen, en later in het seizoen voor de late narcissen, keizerskronen, hyacinten en uitbundige tulpenpracht. En wie laat komt, heeft ook de kans de fraaie en zeer tot de verbeelding sprekende Rembrandttulpen te zien.

Boschman
Maar al veel eerder speelde de toen prille Hortus Bulborum een rol in zijn leven. Als leerling van meester Pieter Boschman, en oprichter van de bijzondere bollencollectie, deed hij mee aan allerlei buitenschoolse activiteiten. In het boek dat Leslie Leijenhorst over de Hortus schreef, staat een diploma afgebeeld dat hij in 1932 van de commissie van de lokale afdeling Limmen van de Koninklijke Algemeene Vereeniging voor de Bloembollencultuur (KAVB) ontving. Als jongen van nauwelijks 18 jaar had hij tijdens een wedstrijd maar liefst 247 van 278 geplante tulpen goed geraden die in Boschman’s tuin, op de hoek van de Limmense Zuidkerkenlaan en de Dusseldorperweg, bloeiden en in de bermen langs deze weg.
(4 april 2008)

Tulpenbol in bruikleen aan Hortus Bulborum
Brons van lokale kunstenaar Tineke Kramer-Pijnappel

Begin februari had de Limmense Hortus Bulborum overleg met wethouder Ben Hes van de gemeente CAL (Castricum-Akersloot-Limmen) over mogelijke deelname van de stichting aan het kunst-op-sokkelplan. Lokale en regionale kunstenaars krijgen de gelegenheid een kunstwerk te exposeren ergens binnen de gemeentegrenzen; meestal openbare tuinen, parken en plantsoenen. De bruikleen vindt plaats in het kader van een kunstproject van de gemeente CAL waarbij de gemeente de sokkels in bruikleen aanbiedt.

Photo: Roland van der Kleij

Wethouder Hes, onder meer wethouder van cultuur, liet desgewenst weten dat hij blij was dat het sokkelplan eindelijk gestalte kreeg. Het plan is voortgekomen uit het feit dat er in het dorp Castricum tal van kunstwerken op sokkels stonden langs de zogenoemde ‘uitgaansroute’. Dat is de route die het uitgaanspubliek doorgaans op weg naar huis volgt. Gevolg was dat kwetsbare kunstwerken regelmatig een te gemakkelijke prooi voor het soms beschonken en baldadige publiek werden. Besloten werd een aantal kunstwerken, die te vandalismegevoelig waren, te verplaatsen of weg te halen. Daarbij belanden een aantal sokkels in de opslag. En dat was zonde. Bovendien was kunst in de openbare ruimte in de twee andere voormalige zelfstandige gemeenten Limmen en Akersloot een ondergeschoven kindje. Daarom leek het wethouder Hes een aardig plan een aantal van de opgeslagen sokkels in de andere kernen te plaatsen. De sokkels worden door de gemeente ter beschikking gesteld. Voorwaarde is wel dat lokale kunstenaars bereid zijn om een kunstwerk om niet voor een langere periode uit te lenen. Bestuurslid Herman Neelissen nam de eerste sokkel namens de Hortus Bulborum in ontvangst.

Lokale kunstenaar
De lokale, en in de regio evenmin onbekende kunstenares Tineke Kramer-Pijnappel, had onlangs aan bestuurslid Max Nuyens gemeld dat ze nog een fraai bronzen kunstwerk in haar atelier had staan. Een waar ze op dat moment niets mee deed. En dan ook nog eens een bronzen tulpenbol. De tulp heeft van het prille begin, in de jaren twintig van de vorige eeuw, altijd de eerste viool gespeeld binnen de collectie van de Hortus Bulborum. Een toepasselijker kunstwerk was er nauwelijks.

Onbepaalde tijd
De bronzen tulpenbol heeft inmiddels een plek gekregen op het gazon aan de zijkant van het tuin- annex entreehuisje van de museale bollentuin. Het beeld zal er voorlopig voor onbepaalde tijd blijven staan. De sokkel is zo’n 1 meter hoog, de bronzen bol meet 65 cm. Daardoor zal bijna geen bezoeker dit fraaie kunstwerk bij het binnentreden van de tuin missen. Want een ware aandachtstrekker is het.
(10 februari 2008)

Hortus krijgt overzeese vrijwilliger
De Holland-Amerika lijn

De Hortus Bulborum functioneert in belangrijke mate bij de gratie van vrijwilligers. De meesten komen uit Limmen en omgeving. Een enkeling woont wat verder weg. Sinds kort krijgt de bloementuin steun vanuit de Verenigde Staten. Jane Baldwin-Gerlach uit Baltimore (Maryland), die haar wortels in het Koninkrijk der Nederlanden heeft liggen, meldde zich spontaan aan als vrijwilliger overzee.

Een korte mededeling op de website van de Hortus Bulborum dit voorjaar bracht haar er toe contact te zoeken met de Hortus. Het toeval wilde dat ze in diezelfde tijd bezig was met de organisatie van een groepsreis naar Nederland in het kader van het Holland-Bloemenland. Eind april bracht ze een bezoek aan Nederland met tuinliefhebbers uit de regio Baltimore. Naast bollenvelden en Keukenhof, stonden onder meer het Frans Halsmuseum en de Hortus Bulborum op het programma. Leslie Leijenhorst, zelf ook vrijwilliger en auteur van het boek over de Hortus, hielp haar bij het programma in Noord-Holland. En zo ontstonden de eerste contacten. Een ideale gelegenheid om haar in levende lijve te ontmoeten. Helemaal vreemd is het niet dat juist Jane werd aangetrokken tot deze oproep.

Bibliotheek
Leslie Leijenhorst: “Allereerst heeft ze veel binding met ons land. Ze werd geboren in wat toen nog net Nederlands-Indië heette. Na terugkeer in Nederland voltooide ze haar lagere school in Amsterdam om vervolgens met haar familie naar de Verenigde Staten te emigreren waar ze haar middelbare school en een universitaire opleiding afrondde. Jane besloot een carrière in de bibliotheekwereld te vervolgen. Ze haalde haar graad aan de universiteit van Michigan. Haar loopbaan bracht haar achtereenvolgens naar de universiteit van Rochester (staat New York), Harvard en de universiteit van de staat North Carolina in. Jane: “Daar vond ik mijn belangstelling voor tuinbouw en tuinieren en het verlangen van loopbaan te veranderen terug. Ik besloot cursussen op dat gebied te doen. Ik heb nooit een moment spijt gehad van de beslissing om de bibliotheek te verruilen voor de tuin!”

Hortus Bulborum
Leslie Leijenhorst: “Allereerst heeft ze veel binding met ons land. Ze werd geboren in wat toen nog net Nederlands-Indië heette. Na terugkeer in Nederland voltooide ze haar lagere school in Amsterdam om vervolgens met haar familie naar de Verenigde Staten te emigreren waar ze haar middelbare school en een universitaire opleiding afrondde. Jane besloot een carrière in de bibliotheekwereld te vervolgen. Ze haalde haar graad aan de universiteit van Michigan. Haar loopbaan bracht haar achtereenvolgens naar de universiteit van Rochester (staat New York), Harvard en de universiteit van de staat North Carolina in. Jane: “Daar vond ik mijn belangstelling voor tuinbouw en tuinieren en het verlangen van loopbaan te veranderen terug. Ik besloot cursussen op dat gebied te doen. Ik heb nooit een moment spijt gehad van de beslissing om de bibliotheek te verruilen voor de tuin!”

PR in de VS
Na deze zomer wat te hebben proefgedraaid en veel te hebben gecorrespondeerd helpt ze Leijenhorst nu niet alleen met het bijhouden van de tweetalige website, ook op andere wijze werken ze nauw samen. En bovendien zijn ze bezig een kleine pr campagne op te zetten aan de andere kant van de oceaan. Voorlopig beperken ze zich tot de oostkust van de Verenigde Staten. Zo bereiden ze momenteel een mailing voor aan leden van de Amerikaanse Vereniging van Tuinjournalisten. Volgend jaar wordt ook de media in ook andere delen van de VS en mogelijk Canada aangeschreven om hen te attenderen op het bestaan van dit botanische kroonjuweel van de gemeente Castricum.

Nieuwe vrijwilligers
Overigens, de Hortus zoekt constant naar nieuwe vrijwilligers die bereid zijn in het seizoen (6 april t/m 16 mei) een paar dagdelen hand- en spandiensten te verlenen. Te denken valt aan onder meer het bemannen van het entreehuisje en helpen bij de artikelenverkoop in de bollenschuur. Wie geïnteresseerd is, kan contact zoeken met secretaris Joop Zonneveld, tel. 0251 23 12 86 of 06 53 83 17 15
(15 oktober 2007)

Bollen oogsten op traditionele wijze
Hortus rooit nog altijd met de hand

Bij de bollenbedrijven is het momenteel razend druk. Het leeuwendeel van de bollen, zoals tulpen, hyacinten en Fritillaria, moet dezer weken zijn gerooid. Bij veel grote bollenkwekers gaat dat tegenwoordig machinaal. De narcissencollectie blijft altijd een aantal achtereen op dezelfde plek staan. In de Hortus Bulborum in Limmen, 's werelds unieke schatkamer van historische bolgewassen, gaat dat nog altijd met de hand. Zoals het al eeuwen lang gebeurt. Op de knietjes in het zand.

Foto: Max Nuyens

Opmerkelijk is het grote aantal vrijwilligers dat hand- en spandiensten verleent. Zeven rooiers, waaronder twee bestuursleden, te weten Gerard Glorie, Piet Veldt, Gerrit Veldt, Gé Timmer, Herman Neelissen, Joop Zonneveld en Jan Dijkman, zorgen ervoor dat de klus in korte tijd is geklaard. De tijd die er in gaat zitten is aanzienlijk: circa 215 uren voor de tulpen, 16 uren voor de hyacinten, dertig uur voor de Fritillaria en nog twintig voor de krokussencollectie. Dat is in totaal zo'n 280 uur. Het zou één werker zeven werkweken kosten om deze taak gereed te krijgen.

Kwaliteit
Deze tijdrovende maar zorgvuldige methode komt de kwaliteit van de bijzondere bollen alleen maar ten goede. Er treden zelden beschadigingen op, en in de uiteindelijke partijen zal men nauwelijks een 'zure' (zieke) bol aantreffen. Na het rooien gaan de bollen naar het bedrijf van voorzitter Piet Apeldoorn in Egmond, de firma Th. Apeldoorn, om ze gedurende de komende maand te laten drogen. Over de opbrengsten valt niet te klagen, die is in het algemeen zeer goed. Ook de oogst van de gouwe ouwe 'Duc van Tollen' ( de groep waarvan de oudste tulp uit 1595 stamt) is dit jaar weer opperbest.
(23 juni 2007)

Ondanks vroegtijdige sluiting toch tevredenheid bij Hortus Limmen
Langdurige warmte en droogte speelde parten

Negen dagen eerder sloot de Hortus de poorten. Door de langdurige droogte en de hoge temperaturen van dit voorjaar was er voor de stichting geen andere weg. Toch was het geen slecht jaar. Hoewel het aantal bezoekers, niet geheel onlogisch, wat achterbleef, was het beslist niet minder dan vorige jaren.

Tot de hoogtepunten van het seizoen kunnen onder meer gerekend worden de feestelijke en goed bezochte seizoensopening. Die was er dit jaar mede in verband met de overdracht van het onderhoud van de tuin aan Proeftuin Zwaagdijk. Verder waren er nog nooit zo vroeg zo veel narcissen, hyacinten, Fritillaria en tulpen tegelijkertijd in bloei. Uniek in de geschiedenis van de tuin. Doch bovenal de wederom niet-aflatende aandacht van de internationale media, die jaar na jaar weerkeren om er reportages voor te bereiden voor het komende seizoen of onderzoek doen in het kader van een cultuurhistorisch of kunstproject. Zo kwam een filmploeg van een tuinprogramma van een Moskouse tv-zender, die in de Russische hoofdstad een bereik heeft van zo'n 1.500.000 kijkers, voor de tweede keer in vier jaar naar de Limmense Hortus. Verder bracht de Bayerische Rundfunk een bezoek in verband met een te maken reportage. "Een veeleisend team waarbij perfectie de boventoon voerde," aldus secretaris Joop Zonneveld.

Botany of Desire
Later in het seizoen een filmploeg van de Amerikaanse Kikim Films onder leiding van Cianni Stewart die bezig was opnamen te maken voor de film 'Botany of Desire' van Michael Pollan. Bijna tegelijkertijd dook de Amerikaanse schrijver Justin Spring op die voorbereidingen trof voor een tentoonstelling volgend jaar en een boek met het thema 'The Tulip in Art'. Voorts bezochten bijna traditiegetrouw een aantal Scandinavische tijdschriftjournalisten en de grootste Zweedse tulpenkweker en -broeier Zweden, Håkan Alverbäck en zijn vrouw My, de tuin. De Alverbäcks zullen vanaf september aanzienlijke publiciteit maken voor de Hortus in hun onlangs geopende Tulpanens Hus (Tulpenhuis). Dit 'huis' houdt het tussen een luxe cadeauwinkel, een kleine overdekte showtuin en een goed gesorteerde bloemenwinkel annex galerie waar de tulp centraal staat. Gehuisvest in een aantal oude kassen aan de rand van een 18e landgoed in de voorstad Bromma, even ten westen van Stockholm. Hier zullen zij ook het Zweedse publiek kennis laten maken met de historische boljuweeltjes uit Limmen, die daar overigens ook te koop zullen zijn. Leslie Leijenhorst, auteur van het goed ontvangen boek over de Hortus Bulborum, zal op twee achtereenvolgende dagen, vroeg in september, twee lezingen houden om het belang van de tuin te onderstrepen en de start van het bloembollenverkoopseizoen bij Tulpanens Hus kracht bij te zetten. Inmiddels is bekend dat het Zweedse Bloemenbureau dit initiatief gaat ondersteunen. als vorig jaar telde dit seizoen diverse hoogtepunten.

Website
Ook met de website gaat het goed. Het aantal bezoekers van de virtuele tuin en de website neemt geleidelijk toe. Zowel tijdens het voorjaarsseizoen als daarna. Voor de introductie van de nieuwe website, een initiatief van de schrijver van het Hortus-boek Leslie Leijenhorst, in april 2005 bezochten ongeveer 1000 bezoekers per maand de site gedurende de laagseizoen maanden (buiten de periode maart -mei). Sinds de nieuwe site is dat aantal gestaag gestegen. In de afgelopen twee jaar verdubbelde het maandgemiddelde tot ruim 2.200 bezoekers per maand. In de afgelopen periode van mei 2006 tot april 2007 nam het totaal aantal bezoekers toe tot 34.953 op jaarbasis. Dat is een stijging van zo'n 20 procent ten opzichte van het jaar ervoor.

Internationale persaandacht
Niet alleen de lokale en de regionale pers, maar ook de vakpers, de landelijke en de internationale dagbladen en tuintijdschriften besteden regelmatig aandacht aan de Hortus. Er werden onder meer artikelen gepubliceerd in media uit alle uithoeken van de wereld. Van Vietnam tot de Verenigde Staten, en van Zweden tot Frankrijk. Kotipuutarha, het Finse Groei en Bloei publiceerde een vier pagina artikel over de tuin en de collectie. Het Reisejournal (Westfalen, Duitsland) besteedde maar liefst twee hele krantenpagina's aan de Hortus. De lokale, regionale en landelijke pers in ons land was ook behoorlijk actief. Het Noordhollands Dagblad en de Alkmaarse Courant gaven meerdere malen ruimte aan de tuin, net als De Uitkijkpost in Heiloo en De Castricummer en het Nieuws voor Castricum. Ook de Barneveldse Courant publiceerde in een serie over bijzondere musea en attracties in ons land een kleurenpagina aan de tuin. Fotograaf Philip Friskorn kreeg in het moderne doch op religieuze grondslag werkende maandblad Quinta de ruimte om twee pagina's in tekst en foto's te vullen met de Hortus en de Quinta-tulp.

Zweedse landbouwuniversiteit
En alsof dat alles was, stond er bovendien geheel onverwacht halverwege het seizoen een delegatie van de Zweedse Landbouwuniversiteit in Alnarp voor de poort om de narcissencollectie van de Hortus te bestuderen. In dit Zuidzweedse stadje, vlakbij bij Malmö, is men namelijk bezig een eigen collectie bijzondere narcissen op te bouwen, die onderdeel moet gaan uitmaken van de nationale plantencollectie. Dat is een soort nationale genenbank met allerlei levend materiaal van onder meer bollen, vaste planten, struiken, heester en bomen, die wij in Nederland al enkele decennia kennen. Ook de tulpencollectie van de Hortus maakt daar deel van uit. Officieel sinds 2006, terwijl de gehele collectie al geruime tijd is aangesloten bij de Nationale Plantencollectie. De narcissencollectie van de Hortus, een van de weinige in de wereld die zo uitgebreid is, kon uitstekend als referentiecollectie dienen. De drie dames uit Zweden hebben dan ook volop foto's gemaakt. Er zijn bovendien afspraken gemaakt voor nauwere samenwerking op diverse fronten.

Meer adoptieouders
Ook in ander opzicht valt er beslist niet te klagen. De inkomsten uit de entreegelden namen mede door een meer marktconforme tariefstelling met maar liefst 24 percent toe. Zo nam het aantal donateurs met ruim drie procent toe tot 243, en het aantal adoptieouders nog veel meer. 'Adoptieouders' zijn mensen die voor minimaal drie jaar een specifieke tulp, narcis of andere bolgewas uit de collectie adopteren. Elke geadopteerde soort krijgt een rood bordje met de naam van de persoon of het bedrijf dat de soort adopteerde. Sommigen adopteren een tulp omdat hun grootvader ze kweekte of vader of oom de soort op de markt bracht. Een ander omdat hij of zij iets heeft met een kunstenaar, acteur of sporter naar wie een tulp is vernoemd. Ook niet donateurs kunnen een bolgewas adopteren. Het aantal geadopteerde soorten steeg van 68 naar 82, een toename van maar liefst 20 procent. En het aantal grootsponsors nam met twee toe tot negen.
(11 juni 2007)

Website steeds beter bezocht
Afgelopen twaalf maanden toename van 20 procent

Het gaat goed met de al weer twee jaar oude, maar compleet vernieuwde website van de Hortus Bulborum. Boven alle verwachting zelfs. Het aantal bezoekers dat de weg naar de virtuele tuin vindt (zowel tijdens als na het seizoen) neemt alsmaar toe. Vóór de introductie van de 'nieuwe' website in april 2005 deden gemiddeld een duizendtal bezoekers per maand in de rustige periode (buiten de maanden maart-mei) de site aan. Sinds de nieuwe site werd gelanceerd, ging dat aantal sterk omhoog.

In de afgelopen twee jaar verdubbelden de maandgemiddelden buiten de voorjaarsmaanden tot ruim 2.200 bezoekers per maand. In een van de hoogtij maanden is er zelfs een piek gemeten van een kleine zesduizend bezoekers. Een vlugge blik op de jaarcijfers van de afgelopen drie periodes van twaalf maanden, telkens gemeten over het tijdvak mei t/m april het jaar erop laten de volgende indrukwekkende cijfers zien: Mei 2004 - april 2005: 18.283 bezoekers Mei 2005 - april 2006: 29.374 bezoekers Mei 2006 - april 2007: 34.953 bezoekers

Sterk opgaande lijn
In de afgelopen meetperiode nam het aantal bezoekers met bijna 20% toe. Daarmee is er niet alleen sprake van een sterk opgaande lijn, maar tevens van een stevige consolidatie van het website bezoek. Kortom, een heel indrukwekkend aantal voor een bescheiden maar uniek cultuurtoeristisch kleinood dat in wezen maar zes weken per jaar open is en hoofdzakelijk wordt gerund door vrijwilligers, zij het velen met elk hun professionele achtergrond. En dan te bedenken dat het onderhoud van de website door gebrek aan tijd bij de vrijwilligers, die de site bijhouden, juist de afgelopen acht maanden enigszins onder druk heeft gestaan, en er pas de afgelopen vier weken weer veel werk is verricht. De weg naar de virtuele Hortus is duidelijk voor steeds meer mensen, ook buiten het seizoen er een die makkelijk te vinden is.

Zweden
Opvallend zijn ook de landen en de regio's waar de bezoekers vandaan komen. Het zal niet verbazen dat Nederland vaak hoog scoort, variërend van 32 tot 62 procent. Verder staan US Commercial, België en Duitsland hoog in lijsten. Toch is eveneens duidelijk te zien dat er op een bepaald moment de nodige publiciteit aan de Hortus is gegeven in buitenlandse media, zoals de maand dat Zweden met 39% als hoogste de lijst aanvoerde, en daarmee ons land met slechts 22% ver achter ich liet. Of de maand waarin ineens landen als Denemarken, Singapore en Israël elk percentages van zo'n tien procent te zien geven.

Belangrijke bijdrage in promotie
Minstens zo interessant te weten is welke rubrieken het goed doen. Het Fotoalbum, nog een initiatief van het voormalige bestuurslid pr Gert Dekker, dat traditiegetrouw hoge ogen gooide, zij het in een iets andere vorm, is nog altijd een topper, terwijl ook de Nieuwsrubriek in de beide taaledities het goed doet. Met deze cijfers is duidelijk dat de website een belangrijke rol vervult in de promotie van de bijzondere bollentuin. Niet alleen in ons eigen land maar vooral ook in wat tegenwoordig door de komst van Internet de 'global village' wordt genoemd; dus een niet weg te denken promotor in alle uithoeken van de wereld. En dan hebben we het nog niet eens over de aspecten die niet uit de cijfers af te lezen zijn. Steeds meer mensen (her-)ontdekken juist de Hortus weer dankzij de makkelijke toegankelijkheid en de vindbaarheid via het wereld wijde web.
(29 mei 2007)

Het bijna verleden verdient een zekere toekomst
Hortus Bulborum blijft op zoek naar oude bolgewassen

Hoewel de Hortus in het vak toch bepaald niet onbekend is, en men weet dat de stichting vooral oude, bijna niet meer gekweekte voorjaarsbolgewassen voor het nageslacht bewaard, lijkt de weg naar de unieke bollenschatkamer soms lang. Bijvoorbeeld als men als bollenkweker zelf weet nog maar de enige te zijn die een bepaalde oude tulp of hyacint kweekt. De Hortus blijft op zoek naar nieuwe aanwinsten van oude bolgewassen om aan de collectie toe te voegen.

Cultivars en species
Graag brengt het bestuur van de Hortus het bollenvak nogmaals onder de aandacht dat ze niet aflatend zoekt naar markante soorten om aan de almaar uitdijende collectie toe te voegen. Het bestuur zoekt in het bijzonder cultivars en species uit de vier hoofdgroepen van de collectie: tulpen, narcissen, hyacinten en Fritillaria.

Uitgangspunten:
1) bij voorkeur soorten die reeds lang bestaan;
2) als u het soort naar uw mening als laatste kweker teelt;
3) het hoeft niet altijd een soort te zijn geweest waarvan grote oppervlaktes zijn geteeld. Het kan ook een soort zijn die belangrijk is geweest voor zowel kwekers als handelaren en exporteurs. En het gaat evenmin louter om stokoude soorten, maar evenzeer om cultivars die bijvoorbeeld lang populair zijn geweest, ineens uit de gratie raakten en beslist niet in de collectie van de Hortus gemist mogen worden;
4) het bestuur bepaalt of dit soort in de collectie wordt opgenomen.

Van zestiende eeuw tot heden
Doel van de stichting is immers niet alleen hele oudjes voor het nageslacht te 'redden' maar evenzeer een compleet beeld te geven van de ontwikkeling van de tulp en de andere bolgewassen vanaf het moment dat ze in onze contreien werden geïntroduceerd. Van de laat zestiende eeuwse 'Duc van Tol Red and Yellow' tot heden. Voor de ene is opa's tulp een oudje, voor de ander pas als het soort de eerbiedwaardige leeftijd van meer dan honderd jaar heeft bereikt.

Alleen maar bellen of mailen
Heeft u een of meerdere soorten die mogelijk voor de Hortus Bulborum interessant zouden kunnen zijn, neem dan contact op. Meer hoeft u niet te doen. Een van de leden van het bestuur of een vrijwilliger komt een representatief partijtje van de soort bij u afhalen. Link naar contactgegevens
(23 mei 2007)

Tentoonstelling 'Schatten uit Limmen' op tournee
Nu in Paasloo te zien

Hortus neemt historisch besluit
Poort dit jaar eerder dicht

Sinds de Hortus Bulborum begin jaren negentig van de vorige eeuw een eigen plek heeft naast het oude NH-kerkje in Limmen, was de tuin altijd zo’n zes weken in het voorjaar toegankelijk; van begin april tot en met medio mei. Soms waren de eerste weken guur, dan was er weer plezierig en warm lenteweer. Inmiddels opent de tuin steevast op 6 april en sluit op 16 mei. Weer of geen weer. Door de aanhoudende droogte en de hoge temperaturen voelde het stichtingsbestuur na rijp beraad zich genoodzaakt de poorten van de tuin dit jaar eerder te sluiten. De laatste mogelijkheid de tuin te bezoeken is maandag 7 mei 2007.

Verbleken
De ongekende weersomstandigheden - de laatste regen in ons land van betekenis viel rond 21 maart - hebben de schitterende bloemendekens die stuk voor stuk weer bestaan uit honderden verschillende bloemenveldjes en rijtjes met de meest uitlopende soorten tulpen, narcissen, hyacinten, keizerskronen en enkele andere voorjaarsgewassen te rap doen verbleken. Ook de nieuwe beregeningsinstallatie mocht niet baten. Alleen de laatbloeiende tulpen, zoals de legendarische Rembrandttulpen, waarvan de oudste uit 1620 stamt (‘Zomerschoon’), en de fraaie Breeder-tulpen (beroemd vanwege hun bijzondere changeant kleuren, waren nog de moeite van het aanschouwen waard. Echter ook die verliezen met het aanhoudende droge en warme weer razendsnel hun magische schoonheid. Daarmee is het aanbod van historische bloemjuwelen voor het publiek te beperkt de tuin nog langer open te houden.

Volgend voorjaar
Bezoekers die tevergeefs aan de poort komen, treffen een informatiebordje aan. Volgend voorjaar opent de Hortus haar poorten traditiegetrouw op 6 april en hoopt opnieuw vele duizenden bloemliefhebbers te mogen verwelkomen in deze unieke bloembollenschatkamer
(6 mei 2007)

terug naar boven

Website Hortus verder vernieuwd

De website van de Hortus wordt binnen enkele weken verder vernieuwd. Momenteel worden er niet alleen talrijke algemene onderhoudswerkzaamheden verricht ook zullen verschillende rubrieken stapsgewijs van meer informatie worden voorzien. Een belangrijke nieuwe rubriek zal worden Blik Op (in het Engelstalige deel In Focus). Deze rubriek zal bestaan uit twee subrubrieken: Legendarische bolgewassen en Beroemde pioniers. Onder Legendarische bolgewassen zal aandacht worden besteed aan soorten die in de geschiedenis naam hebben gemaakt, omdat ze bijvoorbeeld al honderden jaren worden gekweekt of een nieuwe ontwikkeling van een soort hebben gemarkeerd. Te denken valt bijvoorbeeld aan de tulp ‘Zomerschoon’ (1620) en de ‘Couleur Cardinal’ (1845). In de rubriek Beroemde pioniers komen tal van pioniers uit het bollenvak aan bod. Mensen als Pieter Boschman (de geestelijk vader van de Hortus Bulborum), Dr. Willem E. de Mol van Oud-Loosdrecht (veredelaar en de man die de hyacintencollectie samen bracht met Boschman’s tulpencollectie, waardoor de Hortus Bulborum een feit werd) en wijlen narcissenkweker Karel van der Veek zullen zeker de revue passeren. Blik Op zal te vinden zijn onder Over Hortus Bulborum.
(29 april 2007)

terug naar boven

Boek Hortus Bulborum lectuur voor hotelgasten Golden Tulip Hotel Heiloo

Vrijdag 25 april jl. overhandigde auteur Leslie Leijenhorst een doos met zijn boeken over de Hortus: Hortus Bulborum, schatkamer van historische bolgewassen aan Nick van der Kolk, directeur Golden Tulip Hotel Heiloo. Binnen enkele dagen zal in alle 42 hotelkamers een boek van zijn hand liggen, ‘ter leringhe ende vermaeck’. Een bijzondere manier om ’s werelds meest bijzonder bollenschatkamer onder de aandacht te brengen. Gasten die in het hotel verblijven kunnen alvast wat over de achtergronden van dit levende museumjuweeltje in Limmen lezen.

Hotelkamer
Geïnspireerd door zijn vele reizen en hotelverblijven in de wereld besloot Leijenhorst tot deze promotionele actie voor de Hortus over te gaan. Zelfs als polyglot moest hij vaak moest constateren dat er prachtige boeken over regionale of landelijke onderwerpen op zijn hotelkamer lagen, maar meestal alleen in de taal van het land. En dus bleef het vaak bij plaatjes kijken. Doordat dit boek tweetalig is, kunnen ook de buitenlandse gasten kennisnemen van de informatie die in het boek is verzameld.

Kwartje Koffie
Helemaal vreemd is het niet dat de auteur juist voor dit hotel koos, een hotel met bovendien een toepasselijke naam. Uiteindelijk maken tulpen het leeuwendeel van de collectie uit. De bollencollectie van de Hortus Bulborum heeft voordat het begin jaren negentig van de vorige eeuw naar de Zuidkerkenlaan in Limmen verhuisde, decennia lang opgeplant gestaan achter het toenmalige café Kwartje Koffie waarvan de naam nu voortleeft in die van het café-restaurant van Golden Tulip Hotel Heiloo. Bovendien wordt in het boek in een korte passage aan de plek en de toenmalige uitspanning aandacht besteed. Verder zullen vooral ouderen uit de regio in de daklijn van de hotelvleugel dezelfde lijnen herkennen als die van de aangesloten moderne bollenschuren die er stonden toen de achterliggende gronden nog in het bezit waren van de in de regio bekende bollenkwekers en exporteurs Van Hof & Blokker.

Diverse boekhandels
De gasten kunnen het boek niet in het hotel kopen. Het is echter wel verkrijgbaar bij diverse boekhandels in de regio (Castricum: Laan, Scholte en The Read Shop, Heiloo: Deutekom en Egmond: Dekker & Dekker) en natuurlijk bij de Hortus Bulborum (tijdens de seizoensopening). Het boek is tevens te bestellen via www.hetschrijflokaal.nl
(25 april 2007)

terug naar boven

Delegatie Zweedse landbouwuniversiteit Alnarp bezoekt Hortus
Veel aandacht voor narcissencollectie

Woensdag 11 en donderdag 12 april 2007 bezocht een delegatie van de Zweedse Landbouwuniversiteit van Alnarp de Hortus. De delegatie bestond uit Eva Jansson, hoofd van het POM, Karin Persson en Anita Irsholm. Het POM is het programma ter bevordering en het behoud van de diversiteit van cultuurgewassen in brede zin. Dus niet alleen bloemen, ook heesters, bomen en onder meer groenten. Een van de belangrijkste doelen was foto's maken voor de bepaling van de soorten die deel van hun eigen narcissencollectie uitmaken.

Mede door de aanhoudende aandacht voor de Hortus in Zweden, onder meer tijdens de afgelopen twee exclusieve voorjaarsbloemententoonstellingen op Ulriksdals Slott van 2006 en 2007 in Solna, bij Stockholm, kwamen de dames op het idee om eindelijk maar eens veldonderzoek te gaan doen in Limmen. De reden van het bezoek was meerledig. Enerzijds wilde men nader kennis maken met de Hortus Bulborum en de collectie. Anderzijds wilde men ook een soort fotografische mini-databank van de narcissencollectie aanleggen.

Biodiversiteit
Het POM valt onder het Zweedse Instituut voor Biodiversiteit dat verbonden is aan de Zweedse landbouwuniversiteit van Alnarp, vlakbij de Zuidzweedse stad Lund. In de loop der tijd had men mede vanuit het publiek tal van oude narcissensoorten gekregen. Men wist er echter niet goed raad mee. Lang niet altijd is te achterhalen welke soorten men had gekregen. Dit bezoek aan de Hortus moet handvatten geven om een eerste vergelijkingsronde te kunnen als het om het bepalen van de soorten gaat. Op termijn wil men daarnaast ook nog eens een vergelijking aan de hand van DNA-materiaal doen. Karin Persson: "We zijn bezig met het opbouwen van een nationale schaduwplantencollectie, een soort genenbank." Deze zal op termijn vergelijkbaar moet zijn met onze eigen Nationale Plantencollectie. De Nationale Plantencollectie is als het ware de ijzeren voorraad van genetisch materiaal op het gebied van allerlei soorten planten, bollen, knollen, eenjarigen, vaste planten, heesters, struiken en bomen." Een minstens zo belangrijkste doel van het bezoek was hoe men bij de Hortus Bulborum de narcissencollectie behandeld en in stand houdt. Persson:"We willen niet alle misstappen doen die andere organisaties al hebben gedaan. En, we willen graag van hun ervaringen leren."

Honderden foto's
De belangstelling van het POM gaat niet alleen uit naar de gele voorjaarsboden, maar de narcissen hadden deze keer prioriteit. Ze hebben namelijk ook belangstelling voor andere bol- en knolgewassen als hyacinten, blauwe druifjes en dahlia's. Vandaar dat de delegatie ook geruime tijd aandacht schonk aan de hyacintencollectie van de Hortus. Hoewel de tijd beperkt was, heeft men kort van gedachten kunnen wisselen met conservator Joop Zonneveld over mogelijkheden van samenwerking. Voorts maakten de dames honderden foto's. Deze keer vooral van narcissen. Oude en nieuwe. Gele trompetten en elegante poeticus, de markante cyclamineus en vroege dubbele. Binnenkort gaan de narcissen namelijk ook op de collectieveldje van Alnarp bloeien en dat is bij uitstek een gelegenheid om hun eigen collectie te vergelijken met die van de Hortus Bulborum, aan de hand van het uitgebreide fotomateriaal.

Uitwisseling
Het ligt in de bedoeling om op termijn tot een uitwisseling van soorten te komen tussen de Hortus Bulborum en Alnarp, aldus Joop Zonneveld. "Dat zou een interessante aanwinst voor onze collectie kunnen betekenen. We kunnen onze collectie daarmee niet alleen uitbreiden maar ook verder consolideren. Daarmee snijdt het mes aan twee kanten. Immers beide partijen varen er wel bij." Soorten die wel op de Hortus groeien maar niet in Zweden zouden we aan hen kunnen schenken. En vice versa. Na het bezoek aan de Hortus Bulborum brachten de dames een bliksembezoek aan Josephine Dekker in Oterleek, de enige vrouwelijke narcissenkweekster in ons land, die als een van de weinigen vooral Victoriaanse en vroeg twintigste eeuwse rassen kweekt. Ook met haar spraken ze over de wijze waarop je je narcissenbestand zo gezond mogelijk houdt.

Nieuwe inzichten
Terugblikkend zegt Karin Persson: "We hebben ongelofelijk veel foto's kunnen maken, nieuwe inzichten opgedaan en ideeën uitgewisseld. Het bezoek was buitengewoon leerzaam. We hebben in korte tijd veel geleerd over hoe je narcissen het beste kunt kweken, en in de vorm van foto's hebben we ongelofelijk veel referentiemateriaal kunnen maken."
(12 april, 2007)

Normaal zou de Hortus Bulborum op 6 april 2007 traditiegetrouw haar poorten gewoon hebben geopend. Dit jaar werd aan deze handeling echter een feestelijk tintje gegeven, want met de jaaropening wordt tegelijkertijd stil gestaan bij een wisseling van wacht. Het onderhoud van de unieke bollentuin wordt met ingang van dit seizoen uitgevoerd door Proeftuin Zwaagdijk.

Tot voor een aantal jaren werd het onderhoud van de tuin voor een groot deel verzorgd door bevlogen vrijwilligers. Met het stijgen der gemiddelde leeftijd van deze onmisbare wakers over dit erfgoed besloot de stichting aan het begin van dit millennium het grote onderhoud uit handen te geven aan Van den Hoek’s Bloeiproevenbedrijf uit het Westfriese ’t Veld. Dit bedrijf verzorgde de afgelopen jaren ook het broeien van de bollen die bestemd waren voor de inzendingen naar de verschillende bloembollenshows en -tentoonstellingen in de regio zoals de Egmonds Bloemenzee en het Holland Flower Festival in Zwaagdijk.

Verleden verdient toekomst
Van den Hoek’s Bloeiproevenbedrijf werd begin dit jaar overgenomen door de Proeftuin Zwaagdijk. Deze fusie paste in het beleid van bundeling van krachten en het streven naar meer efficiency. Overeengekomen werd dat Proeftuin Zwaagdijk voortaan het onderhoud van de tuin op zich zou nemen. Voldoende reden om aan de jaaropening een feestelijker tintje te geven. Op vrijdagmiddag 6 april hield ir. Johan G.M. Kos, directeur Proeftuin Zwaagdijk, een korte inleiding waarin hij inging op deze veranderingen onder het thema “Het verleden verdient een toekomst”. Proeftuin Zwaagdijk heeft zich in de afgelopen twee decennia ontwikkeld tot een belangrijk onderzoek- en kennisinstituut op het gebied van gewasonderzoek bij tulpen, lelies, gladiolen, irissen, koolgewassen, witlof, sla en peen.

Geen grootschalige wijzigingen
Hoewel schaalvergroting vaak gepaard gaat met efficiency en modernisering, meldde Kos desgevraagd dat er bij het onderhoud van Hortus Bulborum in wezen geen grootschalige wijzigingen zullen plaatsvinden. “Het onderhoud wordt uitgevoerd in een vorm die past bij deze unieke en mooie tuin. Er zal worden gestreefd naar een evenwichtige combinatie tussen schaalvergroting en efficiency. Anderzijds blijven gebruikelijke ouderwetse ambachtelijke processen gehandhaafd. Die passen immers het beste bij de kleinschaligheid van deze bijzondere museale bloembollentuin.”

Cultuurhistorisch juweeltje
Met het inhuren van deze professionele organisatie zal het onderhoud van de tuin weer voor vele jaren gewaarborgd zijn. En daarmee is het behoud van dit ultieme cultuurhistorische juweeltje van Neêrlands bloembollenerfgoed eveneens voor geruime tijd veilig gesteld.
(2 april 2007)

terug naar boven

Philip Friskorn is geen onbekende op de tuin aan de Zuidkerkenlaan. In de afgelopen jaren maakte hij duizenden foto’s van allerlei veelal historische soorten. T/m 14 mei 2007 is er een bescheiden maar fraaie solo-tentoonstelling in de bibliotheek van Anna Paulowna van deze Oldemarkter fotograaf te zien. Deels gelijktijdig met de Bloemendagen (28 april t/m 2 mei) in dezelfde regio.

Tulpen en narcissen, hyacinten en krokussen, hyacinten en irissen. Close-ups en in een veldjes. Artistiek en registrerend. Veel van zijn materiaal werd gebruikt voor onder meer het boek over de Hortus Bulborum, terwijl ook op de website en in de nieuwe folder van de Hortus Bulborum veel van zijn foto’s te zien zijn. Zo toont de folder op de voorzijde een intrigerende Rembrandttulp, met de naam ’Mabel’. Uit 1915 wel te verstaan. Er is geen enkele link met mevrouw Mabel Wisse Smit echtgenoot van prins Friso. Bovendien zijn zijn foto’s eveneens gebruikt voor de eerste kaartenreeks ‘Treasures from the Hortus Bulborum’. Deze serie zal op niet al te lange termijn worden uitgebreid met Rembrandt- en parkiettulpen alsmede historische narcissen.

Twintig foto's
Friskorn exposeert in de bibliotheek van Anna Paulowna met een kleine tentoonstelling onder de noemer ‘Schatten in Limmen’ . Hij selecteerde twintig foto’s uit zijn inmiddels omvangrijke archief. Deze foto’s zijn niet op papier geprint, maar op canvas en opgespannen op een houten frame. De stofuitdrukking van het beeld wordt door de fijne canvasstructuur versterkt. Details van de bloemen maken de expositie tot een kleurrijk geheel. Prominent hangen de werken boven de boekenkasten in het markante gebouw dat helaas op de nominatie staat afgebroken te worden zodra het nieuwe gemeentekantoor wordt opgeleverd.

Oldemarkter
Dat de tentoonstelling juist nu loopt, is geen toeval. Hij valt namelijk deels samen met de Bloemendagen in de regio. In de bibliotheek zijn naast het Hortus boek ook andere boeken van de Oldemarkter fotograaf te koop, waaronder zijn nieuwe fotoboek over Drents-Friese Landschappen, en de wenskaarten met historische bolgewassen. Later dit jaar zal de tentoonstelling in ieder geval te zien zijn in een galerie in Paasloo (Noordwest-Overijssel).
(28 maart 2007)

terug naar boven

Na een groot aantal jaren beschikt de Hortus Bulborum met ingang van het nieuwe seizoen over een compleet nieuwe folder. Auteur van het Hortus boek Leslie Leijenhorst ontwikkelde samen met ontwerpgroep Simons & Boom uit Arnhem een folder met maar liefst twaalf zijden tekst in Nederlands, Engels en Duits. De fraaie foto’s zijn afkomstig van bijna een beetje huisfotograaf Philip Friskorn en voormalig bestuurslid pr Gert Dekker. De folder is maar liefst twee keer zo uitgebreid als de vorige.

Uitgangspunt was dat de folder in ieder geval drietalig moest zijn, van kwalitatief hoog niveau en vooral ook de historische stijl moest uitstralen die in andere recente pr uitingen domineerden zoals het raambiljet en diverse andere posters en panelen. Onbedoeld knipoogt de folder sterk naar het jubileumboek, maar dat komt vooral ook omdat de houtsnedes van de beroemde botanicus en Hortus prefectus van de Leidse tuin, Carolus Clusius, inmiddels een soort rode draad in de beeldtaal van de communicatie-uitingen van de Limmense Hortus vormen. Niet geheel vreemd, want de oudste cultivar uit de collectie komt uit de periode dat Clusius zijn naast tal van andere bolgewassen en vaste planten de ‘Duc van Tol Red en Yellow' in zijn academische tuin aan het Leidse Rapenburg plantte; de Leidse Hortus en ’s lands oudste botanische tuin.

Helping the Hortus
De reacties op de uitgebreide folder zijn unaniem laaiend enthousiast. Veel aandacht trekt de hartpagina met een wonderschone overzichtsfoto die geheel belangeloos ter beschikking is gesteld door Old House Gardens – Heirloom Bulbs uit Ann Arbour (Michigan) in de Verenigde Staten. Old House Gardens is welhaast het meest bekende verzendhuis in de VS dat zowel historische voorjaars- als zomerbollen verkoopt. Een groot deel van zijn tulpensortiment is afkomstig van de Hortus Bulborum. En onze vriend Scott Kunst draagt de Hortus dan ook een warm hart toe. Zijn bedrijf schreef in zijn maandelijkse nieuwsbrief dan ook niet zonder enige trots onder het kopje: “Helping the Hortus - 10,000 copies of the Hortus Bulborum's brand new brochure await tourists in The Netherlands this spring. Open it and wow! Two full panels are filled with a big, beautiful photo of the Hortus in full bloom -- and if it looks familiar that's because it's a photo from our website. We also helped edit the text into English for Leslie Leijenhorst, the brochure's talented designer and author of the Hortus Bulborum book. And we are proud to help this extraordinary botanic garden (and Leslie) any way we can!“.
(20 maart 2007)

terug naar boven

Reindert Degenaar de Jager (voor bekenden kortweg Deeg) was al geruime tijd ziek toen hij op 19 november jl. op 77-jarige leeftijd overleed, geveld door een slopende ziekte. Bij sommigen was het tijdens de laatste eindeseizoensmiddag voor de vrijwilligers van de Hortus Bulborum, de historische bollentuin in Limmen, afgelopen mei al opgevallen op. Hij was niet meer de oude.

Vanhof & Blokker
Tot aan zijn pensionering was De Jager directeur van het bloembollen- en exportbedrijf Vanhof & Blokker dat aanvankelijk in Limmen zat en later naar Heiloo (achter het huidige Golden Tulip Hotel) verhuisde. Het bedrijf had daarnaast een nevenvestiging in Ontario (Canada). In 1973 werd hij directeur nadat hij al sinds 1967 in de Raad van Bestuur van het bedrijf had gezeten.

Flamboyant
Deeg de Jager was een markant man. Een man met een flamboyante stijl en een bijzondere welbespraaktheid. Een bollenman in hart in nieren die zich altijd met een ongekende overgave inzette voor zijn succesvolle (export)bedrijf en het bloembollenvak in brede zin. Hij bekleedde tal van bestuursfuncties in diverse stichtingen, commissies en organisaties. Anderen kennen hem vanwege zijn betrokkenheid bij de stichting ‘Thank you Canada en Allied Forces’ waar hij altijd bevlogen over sprak. Voor dit werk ontving hij in 1990 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Gastheerschap
Maar de meesten uit de regio zullen Deeg de Jager toch vooral kennen vanwege zijn werk voor de Hortus Bulborum. Want ook die droeg hij een warm hart toe. Door zijn schoonvader Nicolaas Blokker raakte hij betrokken bij de unieke bollencollectie. Blokker, vriend van oprichter van de Hortus Bulborum Pieter Boschman, had de collectie bijna van het begin af aan ‘onderdak’ gegeven op zijn landerijen zodat de collectie in stand kon blijven en verder uitgebreid kon worden. Dat ‘gastheerschap’ nam De Jager voortreffelijk over, totdat de Hortus in 1992 zijn eigen plek kreeg aan de Zuidkerkenlaan in Limmen. Daarnaast was hij bovendien in totaal 43 jaar bestuurslid; eerst van de Neversie (de voorloper van de huidige stichting) en vanaf 1990 tot en met 2001 van de Hortus Bulborum.

Tomeloos enthousiasme
Na zijn lange bestuursperiode bleef hij actief in de bollentuin. Hij begeleidde buitenlandse groepen, hield spreekbeurten voor binnen- en buitenlandse gasten en voor tal van gezelschappen als de Rotary. Ook liet hij graag de radertjes van de organisatie wat harder draaien als hij voelde dat het bestuur wat aarzelde over bepaalde investeringen. Gedreven door zijn tomeloos enthousiasme en passie besloot hij regelmatig zelf te investeren in de aanschaf van zaken. Onder het mom van bruikleen, die vaak eeuwig bleek te zijn. Mede dankzij hem werd het interieur van de bollenschuur verder geprofessionaliseerd. Zo kwam er audiovisuele apparatuur, vitrines voor museale objecten en een fotowand (samen met oud-bestuurslid Gert Dekker gemaakt) waardoor de bezoekers ook bij slecht weer een comfortabele blik op de unieke voorjaarsbollencollectie konden werpen. En bovendien wist hij door zijn kennis en immense netwerk altijd weer nieuwe mensen bij het werk van de Hortus te betrekken.

Ervaren bestuurder
Met zijn heengaan verliest niet alleen de Hortus Bulborum een van de belangrijkste steunpilaren en promotoren van de afgelopen decennia, maar ook de bloembollensector een ervaren bestuurder.
(21 november 2006)

terug naar boven

Hoewel de Hortus Bulborum in Limmen zijn poorten heeft gesloten, zullen liefhebbers van deze bollenschatkamer toch een glimp kunnen opvangen van de unieke bollentuin buiten het reguliere bloeiseizoen. In het Museum Hilversum loopt momenteel een tentoonstelling over ‘Het Geluk van de Tuin’ waarin de ontwikkeling van de tuin door de eeuwen heen wordt getoond. Van kloostertuin tot Mien Ruystuin, van minnetuin tot moderne verzamelaarstuin. De Hortus Bulborum vertegenwoordigt het type van de laatste categorie, ontstaan in de jaren twintig van de vorige eeuw. De tentoonstelling loopt tot nog tot en met 5 november a.s.

Historische beginselen
‘Het Geluk van de Tuin’ introduceert de historische basisbeginselen van de tuin - bescherming, ideaal en nut - en gaat uitgebreid in op de ontwikkeling die de tuin in de loop der eeuwen doormaakte. Aanvankelijk waren tuinen slechts toegankelijk voor weinigen. Tuinen lagen bij kloosters, kastelen en universiteiten. Naarmate de sociale structuur in Nederland verandert, krijgen steeds meer mensen de beschikking over een eigen tuin. Denk aan de tuinsteden aan het begin van de vorige eeuw, of de eigentijdse Vinex-wijken waar een tuintje hoe klein ook voor de kopers van groot belang is.

Moderne verzamelaarstuin
De Amsterdamse tentoonstellingsmaakster Astrid Honold zag in de Hortus Bulborum een goed voorbeeld van een moderne verzamelaarstuin. Met soorten die zowel stammen uit de zestiende eeuw als van zeer recente datum. En alles wat er tussen in ligt. Niet een tuin met immense boompartijen, weelderige bloemborders en slingerende paden, maar een rijke variëteit in kleuren en geuren, vormen en soorten voor het nageslacht bewaard. Een tuin waar het niet gaat om de romantiek en de beleving, maar om de diversiteit van de collectie. Hoewel zittend op een bankje, of struinend door de bedjes antieke tulpen met klinkende namen als ‘Amiral de Constantinople’ (1665), ‘Yellow Rose’ (1700) en ‘Rose Gris de Lin’ (1860) , temidden van al die duizenden bolgewassen in al hun alle even vele verschijningsvormen op een zonnige voorjaarsdag zal de heuse bollenliefhebber beslist op een eigen ongekende beleving trakteren.

Oude gereedschappen
Aan de hand van foto’s en teksten, memorabilia en oude gereedschappen die bij de traditionele kleinschalige bollenteelt werden gebruikt, evenals speciaal gebroeide tulpen wordt een portret geschetst. Een deel van de oude gereedschappen wordt nog altijd op de Hortus gebruikt, immers een paar regels of een klein bedje kun je niet met grote moderne machines bewerken. Dat moet met de hand. Die kleinschaligheid en de ambachtelijkheid is ook terug te zien in het deel van de tentoonstelling dat is gewijd is aan de Limmense Hortus.

De tentoonstelling ‘Het Geluk van de Tuin’ is nog te zien tot 5 november 2006. Zie ook www.museumhilversum.nl en www.hortus-bulborum.nl.
(20 augustus 2006)

terug naar boven

Hoewel de Rembrandttulpen genoemd zijn naar een van ’s lands bekendste schilders heeft de grote meester ze zelf zelden of nooit geschilderd. Het waren tijdgenoten als Ambrosius Bosschaert en Jan Breugel de Oude, Judith Leyster en Jacob Marrell die deze tulpen, vaak verwerkt in oogverblindende bloemboeketten, op het doek vereeuwigden. Veel van hun werk is nog altijd te zien in onder meer het Rijksmuseum in Amsterdam, het Frans Halsmuseum in Haarlem en het Mauritshuis in Den Haag.

Exorbitante prijzen
De exotisch ogende tulpen met hun grillige gevlamde patronen waren in de Gouden Eeuw razend populair. Men sprak van tulpen met ‘gebroken kleuren’. Tijdens de hoogtijdagen van de tulpomanie (1634-1637) leidden deze flamboyante verschijningen tot ongekende hebzucht en ware waanzin. Bollen gingen voor exorbitante prijzen het veilinghuis uit. Op een gegeven moment was een bol net zoveel waard als twee herenhuizen aan een Amsterdamse gracht. Hoewel legendarische tulpen als ‘Admirael van der Eijck’, ‘Semper Augustus’ en ‘Orangie Camelot’ de tand des tijds niet hebben overleefd, bleef uit die en later perioden een enkeling bewaard. Want ook na de tulpomanie bleef belangstelling voor die bijzondere tulpen onverminderd groot. De Hortus Bulborum is een van de weinige plekken ter wereld waar nog een klein aantal oude Rembrandttulpen te aanschouwen is.

Virus
Pas in de jaren twintig van de vorige eeuw werd het mysterie van de geliefde gevlamde kleurschakeringen ontrafeld: een virus zorgde voor de ravissante tekening. De commerciële productie van oude ‘gebroken’ cultivars is hedentendage verboden. Antieke soorten zijn alleen nog in historische collecties te vinden. De moderne Rembrandttulpen zijn virusvrij. En dat geldt ook voor de oudste en meest legendarische overlevende uit de 17e eeuw: de frambozenrode-wit gevlamde ‘Zomerschoon’ (1620). Andere klassiekers zijn de ‘Silver Standard’ en ‘Gouden Standaard’, beide uit 1760. Publiekslieveling uit de negentiende eeuw was onder meer ‘Bessie’ (1847). Terwijl ook in de afgelopen eeuw nog een aantal fraaie Rembrandttulpen op de markt kwam zoals de ‘Insulinde’ en ‘Mabel’ (beide van voor 1915) en ‘Saskia’ (1958), genoemd naar Rembrandt’s eerste vrouw Saskia van Uylenburgh.
(3 mei 2006)

terug naar boven

Binnenkort opent de Limmense Hortus Bulborum weer haar poorten. Bijna tegelijkertijd zal in de Zweedse hoofdstad een selectie van honderd verschillende historische tulpensoorten uit deze bijzondere bollentuin te zien zijn op de tentoonstelling ‘Tulpaner, tulpaner’ (Tulpen, tulpen) in de oranjerie van Ulriksdals Slott. Deze vindt plaats van 5 t/m 9 april a.s..

Tuinvrouwen
Het initiatief is afkomstig van twee tuinvrouwen die werkzaam zijn in de tuinen van het koninklijk buitenpaleis Drottningholm, even ten westen van Stockholm: landschapsarchitecte Paulina Landin, afgestudeerd aan dé Landbouwuniversiteit van het land, Alnarp, en haar ‘sabbatical’ doorbrengend in de schitterende tuinen van dit paleis, en tuinvrouw Katarina Nordlander, al langer werkzaam in deze tuinen. Bolgewassen bloeien al honderden jaren rondom dit fraaie, vorstelijke buiten. Paleis en park hebben zelfs een begeerd plaatsje verworven op de wereldmonumentenlijst van de UNESCO, de VN-organisatie voor cultuur, wetenschap en onderwijs. In het voetspoor van andere bloemenshows en tuinfairs op buitenplaatsen leek het beide dames aardig in het kleine aangrenzende slottheater een sprankelend voorjaarsbloemenfeest te organiseren, met louter aandacht voor tulpen.

Historische tulpen
Bovendien zijn tulpen, samen met de Paskeliljer (narcissen) overigens, razend populaire voorbodes van de lente waarnaar men in de noordelijke landen altijd weer zo naar uitkijkt. Via het boek over de Hortus Bulborum van Leslie Leijenhorst kwamen de tuinvrouwen bij de Hortus Bulborum terecht waar ze een ‘koninklijke bestelling’ deden. De bestelling werd door secretaris Joop Zonneveld met alle égards omgeven. Hij maakte een uitgelezen keuze van oude tulpensoorten (vele van vóór 1900) uit de collectie van de Hortus Bulborum. Naast de honderd historische soorten, is er ook een honderdtal moderne soorten te zien. Gunnar Kaj, bekend vanwege zijn bloemdecoraties voor de Nobelprijsdiners en –uitreikingen, is verantwoordelijk voor de artistieke aankleding van de tentoonstelling. Terwijl de firma Alverbäck in Ekerö, Zwedens grootste bloembollenbedrijf, de (cultuur-)technische ondersteuning voor zijn rekening nam. Zo zorgt dit bedrijf ervoor dat de bollen op tijd ‘getrokken’ zijn om ze in al hun glorie aan het publiek te tonen. De tentoonstelling wordt mogelijk geopend door een lid van het Zweedse koninklijk huis.

Ulriksdals Slott
Aanvankelijk zou de tentoonstelling plaatsvinden in het aangrenzende Slottsteater, maar op het laatste moment besloot de theaterdirectie de ruimte met kwetsbare 18e eeuwse muurschilderingen toch niet beschikbaar te stellen. Een minstens even zo charmante en bovenal historische locatie werd gevonden in de even verderop gelegen oranjerie bij het eveneens 18e eeuwse Ulriksdals Slott, aan de noordwestelijke rand van Stockholm. Zie ook www.blomsterfest.se
(16 maart 2006)

terug naar boven

Acht jaar
Jaap Nijssen (71) werd op 1 oktober 1997 bestuurslid. Hij was toen net met pensioen en had lang als veilingmeester bij de Coöperatieve Nederlandse Bollencentrale (CNB) in Lisse gewerkt. Twee jaar later werd hij gevraagd voorzitter te worden. Afgelopen december sloot Nijssen een lange en actieve periode af. Hij kijkt met een tevreden gevoel terug op zijn achtjarige bestuurstermijn. “Het belangrijkste heb ik altijd gevonden om het vak meer bij het werk van de Hortus te betrekken. Dat is deels gelukt, maar het kan beter. Dat het vak meer interesse heeft voor nieuwe cultivars is begrijpelijk, maar de historie van deze eeuwenoude en roemrijke bedrijfstak vervult een onuitwisbare rol. Er is geen toekomst zonder verleden. De Hortus kan een belangrijke rol spelen als stuifmeelbank, en bovendien – vooral in het buitenland – fungeren als uniek visitekaartje van de bedrijfstak.”

75-jarig bestaan
Als hoogtepunten beschouwt de vertrekkende voorzitter onder meer dat hij heeft mogen meewerken aan de verdubbeling de oppervlakte van de tuin en de herinrichting daarvan, de vernieuwing van de statuten, het vinden van een nieuwe beheerder, de viering van het 75-jarig bestaan, het verschijnen van een goed gedocumenteerd boek over de tuin, en het geheel vernieuwen van het bestuur. “Het is me gelukt om voor alle bestuursfuncties mensen te vinden die de Hortus naar een hoger plan willen brengen; mensen die een bepaalde passie voor de bijzondere collectie hebben.” Niet alleen de vorderende leeftijd, maar ook het langzaam wegebben van de contacten in het vak waren voor Nijssen mede reden de voorzittershamer neer te leggen. “Ik neem afscheid op een moment dat de Hortus er prima onderhouden uitziet en financieel gezond is.”
(3 januari 2006)

terug naar boven

Met de nieuwe aanwinsten groeide de collectie van de Hortus Bulborum naar nog een nog ongekender aantal, uniek in haar geschiedenis. Van circa 2500 naar 3500 verschillende cultivars en species, verdeeld over tulpen, narcissen, hyacinten, Fritillaria, krokussen en irissen. De nieuwe aanwinsten betroffen vooral tulpen, narcissen en wat hyacinten. De tulpencollectie nam in totaal met zo’n vijfhonderd soorten toe. Veel cultivars behoren tot groepen als Triumf, Enkele Late, Enkele Vroege en Darwin. Verder konden ook verschillende Breeders en leliebloemige tulpen aan de inmiddels bijzonder rijkgeschakeerde verzameling worden toegevoegd, evenals een aantal Murillo’s (de legendarische Dubbele Vroege tulpen, waarvan de kruisingsouders oorspronkelijk ontstonden in de tweede helft van de negentiende eeuw). De meeste ‘nieuwe’ tulpen stammen uit de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw met klinkende namen als ‘Atilla’, ‘Elisabeth Arden’ en ‘Coriolan’. Onder de oudjes bevinden zich naast de ‘Murillo’s’ onder meer ‘Cardinal’s Hat’ (1860) and ‘Rose Blanche’ (1897).

Botanische tulpen
De collectie botanische tulpen kon met een kleine honderd soorten uitgebreid. De collectie behoorde altijd al tot de meest prestigieuze van ons land. Het totale aantal ligt nu op ruim tweehonderd stuks. Onder de ‘nieuwelingen’ bevinden zich onder meer T. aximensis, T. celsiana en T. praestans 'Zwanenburg'. Opvallend veel toegevoegde species stammen uit de periode 1800-1850, de tijd dat ze voor het eerst werden beschreven. In die periode werden de eerste plantexpedities georganiseerd. Veel botanici en gespecialiseerde plantzoekers bezochten Klein- en Centraal-Azië op zoek naar nieuwe species. De beroemde plantzoekers van C.G. van Tubergen zijn daar in ons land een bekend voorbeeld van. Een groot aantal van de botanische soorten, die zijn toegevoegd, vinden hun herkomst in Griekenland en Turkije.

Op groep
Verder nam de collectie narcissen aanzienlijk toe. De vorige grote uitbreiding van de narcissencollectie was afkomstig van wijlen oud-bestuurslid Karel van der Veek. Daarmee kreeg deze groep een stevig fundament binnen de collectie van de Hortus Bulborum. De meeste nieuwe aanwinsten werden in de eerste helft van de vorige eeuw geregistreerd. Een novum is dat de narcissen, net als de andere groepen, afgelopen najaar voor het eerst op soort zijn geplant. Dus de trompetten bij de trompetten, de triandrus bij triandrus, en kleine cup bij kleine cup. De vorige meer alfabetische opstelling dateerde nog uit de jaren negentig. Hergroeperen was een zeer tijdrovende klus.
(14 december 2005)

terug naar boven

Theo Dijkman was al geruime tijd ziek. Toch weerhield hem dat er niet van zijn werk als gids van de Hortus Bulborum voort te zetten. Hij was sinds de komst van de tuin naar de Zuidkerkenlaan in Limmen, in 1992, al snel een zeer gezien lid van het gidsenteam. Elk jaar keek hij er weer naar uit. Maar hij was er niet alleen er gegidst moest worden, ook bij hoogtepunten was hij van de partij. Bijvoorbeeld toen hij in 2003 een wel zeer bijzondere groep moest rondleiden: het college van burgemeester en wethouders van de gemeente C.A.L. (Castricum-Akersloot-Limmen). Ze waren voor het eerst als compleet college op de tuin. Theo liet ze kennis maken met de bonte verscheidenheid en de rijke historie van de bloeiende bolgewassen. Men was laaiend enthousiast. Of een jaar later bij de publicatie van het boek over de Hortus Bulborum.

Naam en toenaam
De waardering sprak ook uit het feit dat hij vaak met naam en toenaam werd vermeld in de vele buitenlandse kranten en tijdschriften die de Hortus Bulborum na afloop van de vele persbezoeken uit het buitenland ontving. Afgelopen september nog noemde Erika Ängmo zijn naam in het Zweedse blad Hemträdgården, het blad van de nationale Zweedse tuinvereniging (vergelijkbaar met onze Koninklijke Maatschappij Tuinbouw & Plantkunde, beter bekend als Groei & Bloei). Als ik zelf met tuinjournalisten in Scandinavië sprak, vooral uit Zweden, die de Hortus Bulborum ooit hadden bezocht, noemden ze bijna steevast namen als Valkering, en die van Theo Dijkman. Dat was de man die hen had rond geleid. Aardig, geduldig en een boeiend verteller. Dijkman was een van de weinige gidsen die diverse talen sprak. Als inkoper bij het Limmense bloembollenbedrijf J. Valkering & Zonen had hij decennialang zakelijke contacten in het binnen- en buitenland onderhouden.

Interessante uiteenzetting
Maar Theo leidde ook groepen uit tal van andere landen rond. Van een Nederlandse tuinclub tot zoals dit voorjaar een aantal Japanse dames van een dansgroep, logerend in Callantsoog. Vol aandacht luisterde ze naar zijn interessante uiteenzetting. Tegen het einde van het seizoen wandelde hij nog een keer met zijn dochter tussen de bloemenveldjes. Je kon zien dat hij genoot, maar tegelijkertijd dat hij het moeilijk had, zich waarschijnlijk realiserend dat hij de tuin niet weer zou zien.

Steun en toeverlaat
Afgelopen weekend is Theo Dijkman overleden. Hiermee verliest de Hortus Bulborum een stille en bescheiden gids, met veel kennis van zaken. Met zijn verscheiden ontstaat een gat in het gidsencorps, dat niet makkelijk opgevuld zal worden. Want hoe zeer hij ook op de achtergrond opereerde, Theo was een steun en toeverlaat. Iemand die de Hortus node zal missen.
(7 november 2005)

terug naar boven

In het Rembrandtjaar mogen de Rembrandttulpen niet ontbreken. Tijdens het Holland Flowers Festival zullen de inmiddels bekende fraai gevlamde Rembrandttulpen bekend onder de naam ‘Dirk’s Favourite’, een bonte verzameling van moderne look-a-like Rembrandtcultivars, beslist de aandacht trekken. Liefhebbers van echte, oude Rembrandttulpen zullen nog een paar maanden moeten wachten totdat de poorten van de Hortus weer opengaan, want deze soort is een slechte ‘broeier’.

terug naar boven

Haar belangstelling gaat vooral uit naar soorten die niet of nauwelijks meer worden gekweekt dan wel soorten waarvan de teelt binnenkort misschien helemaal wordt gestaakt. Het bestuur zoekt in het bijzonder cultivars en species uit de vier belangrijkste hoofdgroepen van de huidige collectie: tulpen, narcissen, hyacinten en Fritillaria. Heeft u een of meerdere soorten die mogelijk interessant zouden kunnen zijn, neem dan contact op met de Hortus Bulborum.

Voor meer informatie en het aanmelden van partijtjes die u ter overname aanbiedt, kunt u een e-mail sturen naar info@hortus-bulborum.nl, of bellen met secretaris Joop Zonneveld, T 0251 231 286 of M 06 53 83 17 15.
(17 juni 2005)

terug naar boven

Werd aanvankelijk gedacht dat het aantal groepsbezoeken zou blijven hangen rond vijftien, de teller ging uiteindelijk door tot maar liefst 34 groepen, waaronder deze keer ook weer afkomstig uit Japan, Vietnam en China. Verder nam het aantal geadopteerde gewassen met een kleine twintig procent toe. De tulpen en de Fritillaria blijven het populairst als adoptiegewas. Eén nieuwe adoptief ouder besloot zijn soort voor maar liefst dertig jaar te adopteren! En bovendien kreeg de stichting er drie hoofdsponsors bij.

Website
Net als vorig jaar telde dit seizoen diverse hoogtepunten. Zo werd een geheel vernieuwde website gelanceerd. Deze werd mogelijk gemaakt door schrijver en communicatieconsultant Leslie Leijenhorst, die de Hortus Bulborum ook bij tal van andere PR-werkzaamheden als vrijwilliger assisteert. De nieuwe website werd in de maanden april en mei door ruim 9000 bezoekers bezocht, in tegenstelling tot een kleine 5000 bezoekers tijdens het seizoen 2004. Verder zette de doop van de Marjolein Bastin tulp de Hortus bij het grotere publiek goed op de kaart. De Hortus kreeg e-mails uit de hele wereld van mensen die deze tulp wilde kopen. En ook werd de bollenschuur annex konkelhoek en informatiecentrum verder geprofessionaliseerd met doorlopende diavoorstellingen, een uitbreiding van de fotowand en vitrinekasten met tal van museumstukken uit het bollenvak.

Internationale persaandacht
De Hortus Bulborum genoot, nog meer dan in voorgaande jaren, ruime aandacht. Niet alleen de plaatselijke en regionale pers, ook tal van vakbladen, landelijke en internationale dag- en tuinbladen wijdden regelmatig hun kolommen aan de Hortus Bulborum. Daarnaast nam het aantal links via internet aanzienlijk toe. Publicaties waren te vinden in media afkomstig uit alle windstreken; van Vietnam tot de Verenigde Staten, van Zweden tot Frankrijk. Zo meldde het Franse dagblad Le Figaro onder de lyrische kop ‘Féerie florale aux Pays-Bas’ (Bloemrijke wonderwereld in Lage Landen) uitgebreid aandacht aan de onze bollenschatkamer. Verder maakten diverse fotografen en TV-ploegen, uit binnen- én buitenland, opnames voor hun reportages die in het lenteseizoen van 2006 het licht zullen zien.
(10 juni 2005)

terug naar boven

Jan Ligthart
De bijna witte tulp met een ragfijn roze randje behoort tot de groep Triumf-tulpen. Winner is tulpenveredelaar Jan Ligthart uit Breezand. Ligthart heeft inmiddels meer dan honderd tulpen op zijn naam staan. Zo werden in de afgelopen jaren diverse tulpen met klinkende namen geïntroduceerd zoals Prins Willem-Alexander, Topkapi (genoemd naar het beroemde sultans paleis in Istanbul), weerman Piet Paulusma, Laura Bush en Dow Jones.

Natuur
Marjolein Bastin, die afgelopen oktober dertig jaar verbonden was aan Libelle, laat zich bij haar werk inspireren door de natuur in de breedste zin van het woord. Vooral de flora, de fauna en de landschappen van de staat Missouri (Verenigde Staten), de Grand Cayman eilanden, Zwitserland en ons eigen land weten haar keer op keer in vervoering te brengen. Ze brengt in deze regio’s afwisselend een groot deel van het jaar door. In Nederland gaat haar grote voorliefde in het bijzonder uit naar de Veluwe en de Waddeneilanden. Ze tekent net zo lief het kleinste muurbloemetje als het grootste edelhert, een natuurlijk stilleven of een boeket met vrolijke voorjaarsbloemen. Daarbij maakt ze geen onderscheid tussen wilde en gecultiveerde natuur. Want ook de tulp, een van haar favoriete bloemen, vereeuwigde ze meerdere malen in haar fraaie aquarellen. Terwijl vogels eveneens een veelvuldig terugkerend thema zijn. Marjolein Bastin is beschermvrouwe van de Vogelbescherming.
(23 april 2005)

terug naar boven